Boekverslag de elementen van Harry Mulisch op VWO 5 niveau

Hier staat een boekverslag van "de elementen" van Harry Mulisch. Er staat ook een verdiepingsoprdacht bij waar je een recensie moest zoeken over het perspectief. Deze recensie is als het goed is niet op het internet te vinden maar wel op de computer van elke bibliotheek. Deze verdiepingsopdracht kwam uit het werkboek van "laagland" VWO, meestal gebruikt in de vijfde klas.

Beschrijvingsopdracht

Motivatie boekkeuze:
Ik heb het boek niet zelf gekozen, we hebben het gewoon met heel de klas gelezen tijdens de lessen Nederlands.

Korte inhoud:
De hoofdpersoon, een man van 40, gaat z’n gezin op vakantie op Kreta. Zijn naam is Dick Bender en hij is redelijk rijk. Dick werkt in de reclamewereld. Hij heeft een dochter van elf (Ida) die in de puberteit zit en een zoon van 9 (Dick). De relatie tussen Dick en zijn vrouw Regina is niet zo goed. Hij wil eigenlijk scheiden maar Dick en Regina willen beiden niet dat hun kinderen in een gebroken gezin opgroeien. Regina denkt dat iedereen een beter huwelijk heeft dan zij, omdat ze rijker zijn en ze ziet niet dat het allemaal toneelspel is.
Op de één na laatste dag van de vakantie zien ze Ingeborg, de vrouw van Job, een steenrijke, belangrijke klant van Dick. Job heeft in de haven een grote jacht liggen, vol met beroemde en belangrijke gasten. Ingeborg nodigt het gezin uit om ook even op de boot te komen. Regina is er heel erg opgewonden van, maar Dick krijgt na een tijdje in de gaten dat niemand meer tegen hen praat, dus verlaten ze het schip weer.
Ondertussen denkt hij veel na over het leven en hoe het verder moet met hem, Regina en de kinderen.
Later op een stormachtige dag besluit hij te gaan diepzeeduiken terwijl Regina in de heuvels aan het picknicken is met de kinderen. Op een gegeven moment ziet hij op de bodem een beeld liggen. Het blijkt een hele kostbare hermafrodiet uit de oudheid te zijn die nog helemaal intact is. Hij wil het houden en mee naar huis nemen, maar eigenlijk moet het natuurlijk naar een museum. Als hij bovenkomt wordt hij geschept door een vliegtuig en uiteindelijk wordt hij in een bosbrand losgelaten. Hij sterft in de brand die waarschijnlijk was ontstaan omdat Regina haar sigaret niet goed had uitgemaakt in dat bos.

Uitgewerkte persoonlijke reactie:

Onderwerp
De onderwerpen van dit boek zijn het geluk in het leven en de eeuwigheid. Ik vond het wel heel moeilijk om te bedenken onderwerp het boek nu eigenlijk had. Het onderwerp vond ik wel boeiend voor een keer maar ik zou er niet nog eens aan beginnen. Ik vind ook dat de auteur het onderwerp heel erg goed heeft uitgewerkt.

Gebeurtenissen
De belangrijkste gebeurtenis van het boek is het moment dat Dick besluit te gaan diepzeeduiken tijdens de storm. Omdat hij dan wordt geschept door een vliegtuig en daardoor uiteindelijk sterft. De gebeurtenis symboliseert ook meteen de elementen water, lucht, aarde en vuur. Dus vier elementen worden door één gebeurtenis met elkaar verbonden. (Water is gesymboliseerd door het water dat het vuur bluste, vuur is gewoon het vuur, op de aarde valt hij te pletter en door de lucht valt hij naar beneden).
De gedachten en gevoelens van de personages spelen een belangrijkere rol dan de gebeurtenissen, want er gebeurt vrij weinig in het verhaal. Ik vind dit wel handig want zo leer je Dick als persoon goed kennen.
De gebeurtenissen vloeien niet zo logisch uit elkaar voort, de gebeurtenissen berusten vooral op het toeval. Dit maakt het verhaal wel een beetje ongeloofwaardig, maar toch ook wel spannend. Want je weet zo nooit van tevoren wat er gaat komen, terwijl je aan het lezen bent. Ik vond het stuk waar Dick terugdacht aan vroeger toen zijn pop hem vertelde dat hij zijn vader moest vermoorden wel heel apart. Dit heeft dan ook het meeste indruk gemaakt op mij.

Personages
Je leert de hoofdpersoon heel goed kennen omdat je al zijn gevoelens en emoties kan lezen. Dat vind ik wel leuk ook in een boek, zo kan je sneller zien wat voor soort persoon je voor je hebt en wat je er van kan verwachten.
Sommige personages vond ik wel levensecht, die dachten echt dieper na. Anderen vond ik meer lijken op stereotypen. Bijvoorbeeld Regina: een rijke vrouw die nooit tevreden kan zijn en altijd meer wil.
Ik kon me niet echt verplaatsen in een van de personages. Ik heb nog lang niet te maken met trouwen, zelf scheiden en zulke dingen.
Ik ben het niet altijd met de hoofdpersoon eens, ik vind het een beetje vreemd om nog seks te hebben met iemand die je eigenlijk niet mag. Ik vind het wel normaal dat hij die hermafrodiet wilde houden. Het gedrag van Regina vind ik nogal oppervlakkig, ze is al redelijk rijk maar ze kan niet tevreden zijn met wat ze heeft. Als ik Dick was, was ik waarschijnlijk toch gaan scheiden.

Opbouw
Het verhaal is niet ingewikkeld van opbouw, alleen in het begin moet je even in het verhaal komen. Maar dit is ook heel goed mogelijk door de introductie die je krijgt. Ik vond het ook grappig dat hij simuleert dat jij de hoofdrolspeler bent in het begin. Ik vond het verhaal niet echt spannen, wel op het eind als hij wordt geschept. Je ziet de gebeurtenissen alleen via de ogen van Dick. De hele opbouw van het verhaal past goed bij elkaar. Het hele verhaal is een eenheid, die bij elkaar past en op elkaar aansluit. Aan het slot zijn er weinig onduidelijkheden. Alleen is het einde zo onwaarschijnlijk dat je het je niet voor kunt stellen en daarom is dat toch een vraag die in je hoofd blijft hangen.

Taalgebruik
Het taalgebruik in dit boek was niet echt moeilijk. Maar bijvoorbeeld op de jacht gaan ze filosoferen over de zin van het leven. Dit gedeelte werd wel een beetje moeilijk maar het was wel heel goed te volgen doordat de gebeurtenissen die uit de geschiedenis aangehaald waren en ik niet kende in de les werden uitgelegd.
Ik vind het taalgebruik wel passen bij de personages. De personages waren net zoals het taalgebruik redelijk modern. Zo noemt dochter Ida haar moeder een kutwijf en omschrijft Dick Regina als trut. Ook het vrijelijk praten over seks en opwinding vond ik heel modern in dit boek.

Voorlopig eindoordeel:
Ik vond het boek redelijk goed, vooral doordat het hoofdpersonage kan filosoferen over hele serieuze onderwerpen en je merkt goed dat hij al redelijk veel van zijn leven geleerd heeft. Ook vond ik het leuk dat het taalgebruik gewoon lekker modern was. De verwijzingen naar de oudheid die hij soms maakte vond ik wel storend. De gebeurtenissen vond ik ook wel goed beschreven en interessant. Het leukste aan het boek vind ik misschien nog wel de opbouw van het begin. Net alsof je zelf de hoofdpersoon bent.

Verdiepingsopdracht

Opbouw
Het boek is opgedeeld in 4 delen, voor elk element 1 deel. In het begin van het boek is Dick steeds op aarde, op het strand, in het dorp of bij culturele bezienswaardigheden. In het tweede deel is Dick gaan duiken en dus onder water. In het derde deel is Dick door een blusvliegtuig uit het water geschept en vliegt door de lucht. En in het vierde deel wordt Dick op het vuur gegooid door het blusvliegtuig. De verschillende gebeurtenissen en verhaalelementen vertonen ook een grote mate van samenhang, onder andere doordat er tegenstellingen en herhalingen in voorkomen.
Verder is het verhaal opgedeeld in hoofdstukken, die allemaal een kleine gebeurtenis omvatten.
Er is maar 1 verhaallijn, namelijk die van dat Dick op vakantie gaat met zijn gezin.
Het begin van het verhaal is ab ovo. Het verhaal begint met een introductie van de hoofdpersoon, daarna komen de gebeurtenissen die van belang zijn in dit verhaal. De introductie op het begin zorgt voor een goede inleiding.
Aan het eind van het verhaal is het verhaal ook klaar, er zijn nog weinig vragen. Dick heeft zich verenigd met zijn lot. Je weet niet wat er met Regina en de kinderen gaat gebeuren, maar zij hadden ook niet zo’n belangrijke plaats in het verhaal, dus je bent ook niet benieuwd naar wat zij gaan doen. Het is dus een gesloten einde.

Vertelsituatie
De vertelsituatie is in de 2e persoon enkelvoud geschreven, hier is dat een verkapte vorm van de ik-figuur. Deze vertelsituatie is niet heel erg betrouwbaar want de hoofdpersoon kan zo gebeurtenissen weglaten, fantaseren of vertekend weergeven.
De functie van de vertelsituatie is dat je heel goed de gevoelens van de hoofdpersoon leert kennen. Zo weet je dus ook hoe hij over het geluk in het leven en de eeuwigheid denkt.
Het effect op mij was dat ik me beter kon identificeren met de hoofdpersoon zodat ik meer in het verhaal op ging.

Secundaire Literatuur
Ik heb een recensie over het perspectief gekozen omdat de perspectief in dit boek zo apart is.
Titelbeschrijving:
Marscha van Noesel “Harry Mulisch De elementen”, in: Literom – Biblion Uitgeverij: Drentse en Asser Courant 1988

Samenvatting van de recensie over het perspectief:
De lezer wordt in het verhaal ook aangesproken, dit maakt het een bijzonder boek. Zo word je heel erg goed in het verhaal betrokken. Harry Mulisch schept de hoofdpersonen, Regina en zijn kinderen voor je ogen waardoor het bijna is alsof je ze zelf hebt verzonnen.

Vergelijking met mijn bevindingen:
Ik vind dat het ongeveer op hetzelfde neerkomt, alleen in de recensie is het wat mooier verwoord. Het komt erop neer dat je door dit perspectief meer in het verhaal betrokken wordt en dat het perspectief dit boek zo bijzonder maakt.

Evaluatie

Eindoordeel:
Ik vond het boek heel bijzonder, vooral de vertelsituatie. Deze heb ik, zo ver ik me kan herinneren, nog nooit in een ander boek gezien. Het prettige aan deze vertelsituatie vond ik dat je bijna zelf meespeelde in het verhaal. Het verhaal zelf vond ik ook wel aardig, maar soms werd het een beetje langdradig als de figuren in het boek weer gingen filosoferen. Ik vond het taalgebruik en de opbouw ook wel goed. De personages vond ik soms een beetje als stereotypen. Bijv. Regina: de rijke knappe vrouw die altijd meer wil.
Kortom ik vond het wel een mooi boek.

Verandering van mening na de verdiepingsopdracht
Na de verdiepingsopdracht ben ik de vertelsituatie wel meer gaan waarderen. Voor de rest is er niet veel aan mijn oordeel veranderd. Dit kwam doordat ik me realiseerde dat die vertelsituatie redelijk uniek is. Ik ben heel tevreden over het uitvoeren van de verdiepingsopdracht omdat ik gewoon de moeite heb genomen om ook echt naar de bibliotheek te gaan. Zo ben ik erachter gekomen dat je zo misschien nog wel makkelijker dingen kan vinden dan als zelf te zoeken op het internet.

Het lezen van het boek
Het lezen van het boek was helemaal niet lastig omdat we steeds uitleg kregen als er een stukje was dat eigenlijk wel lastig was. Ik vond die verwijzingen naar de oudheid soms gewoon onbegrijpelijk alhoewel ik er toch iets van weet door KCV. Maar de kennis verkregen uit dat vak was soms niet genoeg. Ik had ook wel het idee dat ik de kennis en vaardigheden wel voldoende bezat. De volgende keer weet ik wat ze bedoelen met een titelbeschrijving van secundaire literatuur. Nu dacht ik eerst dat ze iets bedoelden als een beschrijvingsopdracht van een boek. Gelukkig bleek dit niet zo te zijn. © 2007 - 2009 L0rah, gepubliceerd in Samenvattingen (Educatie en School) op 03-02-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van L0rah is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Nederlands schoolsysteem: Dit artikel beschrijft het schoolsysteem zoals het in Nederland bestaat. Hoewel iedere school een eigen visie over de inrichting van het onderwijs erop na kan houden, beschrijft dit…
• Hoe schrijf je een Boekverslag: Wat zijn belangrijke dingen die persé in een goed boekverslag terug te vinden zijn en welke dingen kun je er beter uit laten?
• Als hermafrodiet geboren zijn: Een hermafrodiet heeft zowel mannelijke als een vrouwelijke geslachtskenmerken. Bij één op de 4500 geboorten wordt bij een baby deze geslachtsafwijking geconstateerd. Maar iema…
• Betoog het middelbaar onderwijs: Onderwerp van het betoog is dat er in het middelbaar onderwijs een verandering moet komen. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat er door niet het juiste onderwijs
• Harry Mulisch, De Aanslag: De Aanslag is geschreven door Harry Mulisch, zijn 7e roman. Het boek bevat 254 bladzijdes en de eerste druk was in september 1982. Het boek is een psychologische roman want het gaa…