Nectar biologie 2 deel 1: 8. Extremen

Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 1. Dit boek wordt gebruikt in 5 vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 8: Extremen. Dit hoofdstuk behandelt de 'extremen' in de natuur. Bijvoorbeeld hoe de giraffe zijn bloeddruk reguleert, ondanks de lange nek. En hoe walvissen door hun tong proberen de kou van de zee buiten de deur te houden.

Nectar samenvatting boek informatie

• Titel: Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 1
• Auteur: Bijsterbosch e.a.
• Uitgever: Wolters-Noordhoff
• ISBN: 9789001319250
• Verkrijgbaar bij de reguliere boekwinkels.

8.1 Etenstijd

In de winterslaap eten en drinken dieren niet. In de vetlaag, die ze hebben opgebouwd, zit genoeg energie. Ze scheiden ook geen urine uit. Dit is voor de recycling van eiwitten. Beren breken eiwitten af, het ureum dat dan ontstaat, komt in urine terecht. De urine wordt terug geresorbeerd in het bloed. Ureum wordt gesplitst en aminozuren en er worden weer eiwitten van gemaakt.

Warmte-afgifte kan door: door straling, geleiding, stroming of verdamping.

Aan het aantal mesthopen is af te leiden hoe lang een panda op een bepaalde plaats is geweest en hoe snel het zich verplaatst. De etenstijd wordt korter naarmate de vetlaag dikker is, en langer naarmate de vetlaag dunner is.

8.2 Koud hoor!

Een walvis maakt gebruik van een speciaal wondernetwerk om de temperatuur in zijn lichaam constant te houden. Als hij een hap koud water in zijn mond neemt, koelt het warme bloed in zijn tong af. Het koude bloed krijgt warmte vanuit het slagaderlijk bloed. Het bloed in de tong wordt weer warm. Voordelen hiervan zijn dat er geen warmte aan het zeewater verloren gaat en dat de kerntemperatuur constant blijft. Een andere warmteregeling is het tegenstroomprincipe (staartvin en zwempoten). De walvis past de diameter van zijn slagadertjes aan (bron 12 & 13).

Het koudste zoogdier is de grondeekhoorn. Hij maakt gebruik van het bruine vet. Door het hoge gehalte aan onverzadigde vetzuren wordt dit vet niet stijf en onbruikbaar bij -3°C. In dat vet zitten veel ontkoppelingseiwitten die energie omzetten in warmte.

8.3 Adembenemend

Dieren met longen kunnen niet onder water ademhalen, en bij grotere longen is er kans op inklapgevaar. Duikers hebben hierdoor een 2 keer zo klein hart (in verhouding met een even groot landdier), maar 2 keer zoveel bloed. De rode bloedcellen bevatten meer hemoglobine (hb) (bindt zuurstof aan bloed) De spieren bevatten veel myoglobine (Mb), wat zuurstof aantrekt. Het zuurstof stroomt makkelijk naar de spieren.

Duikers springen ook heel zuinig om met zuurstof doordat alleen de organen die niet zonder kunnen doorbloeden, de hartslagfrequentie en stofwisselingssnelheid verlagen en in hun spieren teren ze op zuurstof uit het Mb.
Op grote hoogten is de lucht ijl. De dieren die hier leven hebben kleine, ovale bloedcellen en bevatten veel Hb. Dit Hb bindt goed aan zuurstof.

8.4 Druk en tegendruk

Giraffen hebben een zodanige lange nek, dat de bloeddruk bij het hart zeer hoog is. De spierlaag van de halsslagaders is veel dikker dan bij andere zoogdieren en ontspant nauwelijks. Hierdoor gaat er onderweg weinig bloeddruk verloren. Als een giraffe drinkt, liggen zijn hersenen onder zijn hart. De druk in de hersen- en oogvaten wordt groter door de extra druk van een paar meter bloedvloeistof. Tegendruk van de omliggende weefsels voorkomt stuwingproblemen in de bloedvaten. De toename van de druk in de hersenvloeistof compenseert de toegenomen bloeddruk in oogvaten. In zijn benen gebeurt dit ook, maar dan met een stugge huid.

Diepzeeduikers hebben te maken met een enorme druk. Hij heeft een aangepaste bouw om te kunnen overleven. De borstkas kan je niet indrukken, de longen wel. De longen klappen tijdens het duiken dicht en de aanwezige lucht wordt in de luchtwegen geperst. De longen worden volgepompt met bloed, deze bloedzakken geven dan tegendruk. © 2008 - 2009 Victorho, gepubliceerd in Samenvattingen (Educatie en School) op 15-03-2008, laatst gewijzigd op 24-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Victorho is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Studieboeken van Selexyz en Toetsjekennis.nl.

Verwante artikelen

• Nectar biologie 2 deel 2: 14. Grenzen aan groei: Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 2. Dit boek wordt gebruikt in 6 vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 14: Grenzen aan gro…
• Deelgebieden Biologie: Biologie is de leer van levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen. Biologie kent vele deelgebieden en indelingen zoals op niveau, taxonomisch, processen of ecologische indel…
• Parabiologie, het paranormale in de biologie: De parabiologie is een discipline binnen de parapsychologie die alle wetenschappelijk niet aanvaarde feiten en claims binnen de biologie bestudeert.
• Nectar vwo biologie deel 1 hoofdstuk 1 Gedraag je!: Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie deel 1. Dit boek wordt gebruikt in 4vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 1: Gedraag je!
• Nectar biologie 2 deel 2: 11. Begin bij… een eiwit!: Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 2. Dit boek wordt gebruikt in 6 vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 12: Verbeter de…

Bronnen en/of referenties

• Zie artikel