Samenvattingen en Adh

Nectar biologie 2 deel 1: 5. Homeostase

Infoteur: Victorho

Nectar biologie 2 deel 1: 5. Homeostase

Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 1. Dit boek wordt gebruikt in 5 vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 5: Homeostase. Dit hoofdstuk behandelt de aspecten de homeostase van longen, lever en nieren.


Nectar samenvatting boek informatie

  • Titel: Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 1
  • Auteur: Bijsterbosch e.a.
  • Uitgever: Wolters-Noordhoff
  • ISBN: 9789001319250
  • Verkrijgbaar bij de reguliere boekwinkels.

5.1 Lucht is Gratis

Diffusie: berust op ‘vrije beweging’ van zuurstofmoleculen. Een hoge concentratie zuurstof verplaatst zich naar een lage concentratie zuurstof. Tussen de lucht in de longblaasjes en het haarvat zitten 2 cel lagen.

De dikte van deze lagen zijn ongeveer 10^-6 meter dik. De zuurstof lost zich op in de vloeistof van de wand van het longblaasje, omdat de concentratie zuurstof in de haarvatwand lager is. Stroomt er door diffusie zuurstof naar de haarvatwand toe. En koolstofdioxide doet precies hetzelfde maar dan andersom (van haarvat naar longblaasje. Deze diffusie duurt ongeveer 0.75 sec.

Doordat het bloed stroomt hoeven de longen niet zo groot te zijn. In de haarvaten van de longblaasje past in totaal 70 ml bloed. Doordat het bloed stroomt, wisselt de zuurstofspanning steeds en kan de diffusie steeds plaats vinden. Dit geldt ook voor ‘uitstoot’ CO2, doordat je ademhaalt, kan dit ook plaats blijven vinden. (Wet van Fick, bladzijde 156) De regeling van het ademhalen wordt gestuurd vanuit de ademcentra in de hersenstam.

Bijstelling van het ademen kan door verschillende factoren geschieden:
  • rekreceptoren in de longen,spieren en pezen.
  • Drukreceptoren in de rechter hartkamer.
  • Chemoreceptoren (O2, CO2 &pH) in je aortaboog)
  • Thermoreceptoren in de hypothalamus.
  • Hogere hersencentra (angstgevoelens, pijn, niezen hoesten)
  • Adrenaline

5.2 ‘Benauwend’

Tussen long en borstvlies zit een dunne laag vloeistof. Een soort smeermiddel, zodat ze beide soepel langs elkaar glijden. De druk in deze ruimte is lager dan de buitenluchtdruk, zodat het aan elkaar blijft. Als er een gaatje in komt, kun je een klaplong krijgen.

  • Emfyseem: Te snelle afbraak van longblaasjes.
  • Astma: plotselinge vernauwing van luchtpijptakjes
  • Verkoudheid: neusslijmvliezen opgezwollen door een virus. Ook stof en stuifmeel kunnen de slijmvliezen irriteren.Veel last van die irritatie heet een allergie.

Voordelen van ademen door de neus.
  • wordt beter gewaarschuwd voor gevaarlijk gassen etc.
  • neusharen vangen stof en ziektekiemen op
  • een langere weg naar de longen maakt de lucht warm en vochtig, minder beschadiging longblaasjes.

Slijmcellen die de luchtwegen bedekken zorgen ervoor dat stof, roetdeeltjes etc. worden opgevangen en dit wordt d.m.v trilhaarcellen naar de keelholte getransporteerd en ongemerkt doorgeslikt.

5.3 ‘Bloedlink, die lever’

De lever breekt alcohol af. Via ethanal zetten enzymen de alcohol om in azijnzuur. Dat door de citroenzuurcyclus kan worden gedissimileerd in CO2 en H20. Maar het azijnzuur kan ook worden omgezet in glucose en vet. Dat de lever opslaat.

Levercirrose: Te veel vet zorgt ervoor dat het leverweefsel afsterft en er bindweefsel voor in de plaats.
Virussen als hepatitus en toxische stoffen kunnen de lever beschadigen. Vaak is dan een levertransplantatie nodig.
Of een kunstlever: Een apparaat wat gekweekte levercellen bevat en tijdelijk de taken van de lever over kan nemen zodat de lever kan herstellen.

Lever is producent van:
  • lipoproteïnen
  • plasma-eiwitten
  • glucose
  • Vitamine A, B12 en D (in voorraad verkrijgbaar)

Ook als je veel eitwiten of vetten eet kan je lever daaruit de gewenste stoffen verkrijgen:
  • glucose wordt verkregen uit organische stoffen uit de lever
  • enzymen zetten eiwitmoleculen om in aminozuren en koppelen er een NH2 groep af (deanimering, stikstof gaat in vorm van ureum naar het bloed)
  • aminozuren worden opgeslagen als vetten of worden omgezet in glucose(gluconeogenese).
  • Enzymen splitsen vetten in glycerol en vetzuren, dat levert andere vetten op of glucose (en dissimilatie naar CO2 en H20 voor energie kan ook)

Koolhydraatrijk voedsel (vegetarisch voer):
  • via lipogenese maakt de lever er de noodzakelijke vetten van.
  • Menselijke eiwitten worden gemaakt door plantaardige eiwitten die omgezet worden.
  • Deel van aminozuren worden omgezet in andere aminozuren (transanimering).

5.4 ‘Productief slopen’

Levercellen scheiden natrium, cholesterol en afbraakproducten af via galkanaaltjes actief uit in de galgangen. Via osmose volgt water.

De galblaas dikt de stof in door middel van afbraakprocessen en resorptie.
Galstenen: bij verdikking van de gal kan er een oververzadiging van cholesterol optreden en dat kan gaan kristalliseren en ontstaan er galsteen.
Galkleurstof (bilirubine): ontstaat uit hemoglobine van afgebroken rode bloedcellen. Veroorzaakt de bruine kleur bij ontlasting.
Lever kan 0.5 tot 1.5 liter bloed opslaan. Levercellen verwijderen ondertussen afgestorven bloedcellen en dode bacteriën. IJzer in de rode bloedcellen slaan ze op als ferritine. (bij tekort wordt dit weer aangevuld)
In aanwezigheid van Vitamine K maakt protrombine en fibrinogeen.

5.5 ‘Mens, schei toch uit’

ADH (antidiuretisch hormoon): zorgt ervoor dat de nieren minder urine produceren (vooral des nachts). Tekort kan zorgen voor bedplassen.

Nier:

Bestaat uit een miljoen eenheden genaamd nefronen. Deze filteren het bloedplasma en concentreren afvalstoffen. Ze monden uit in het nierbekken die in open verbinding staat met de blaas. Dit gebeurt in 2 stappen die we nog verder zullen uitwerken.

  • Stap 1: In de glomerulus (bestaat uit kluwen haarvaten waarvan de wanden een speciale doorlaatbare structuur hebben) wordt het bloedplasma gefilterd, groter cellen blijven achter.
  • Stap 2: De onmisbare stoffen worden weer opgenomen in het bloed via de nierbuisjes, lus van Henle en het verzamelbuisje (resorptie).

Het kapsel van Bowman (laag cellen die de haarvetten omsluiten) dat om de glomerulus zit, zorgt voor zo’n hoge druk op het grote aanvoerende slagadertje dat het bloedplasma in het kleinere slagadertje wordt geperst.
Van de 125 ml opgenomen voorurine blijft maar 1 ml over. De meeste stoffen gaan via actief transport terug naar het bloed en sommige stoffen voegen zich toe vanuit het bloed. Elektrische ladingen worden ook uitgewisseld.
Maar een Na+ die zich dan verwijderd moet wel goed vervangen worden door een ander + molecuul…of er moet een – molecuul meegaan het bloed in (Cl- bijvoorbeeld)

  • Het meeste transport vindt plaats in het eerste gekronkelde nierbuisje (glucose, hormonen, vitamines, ionen en aminozuren gaan terug)
  • In het 2e gekronkelde nierbuisje vind de uitwisseling van Na+ en K+ plaats met behulp van het hormoon aldosteron (uit bijnierschors).
  • En water volgt vanzelf door verschil in osmose waarde.

ADH zorgt voor het watergehalte aan het eind van het 2e nierbuisje het kan ook terugresorptie veroorzaken.
© 2008 - 2010 Victorho, gepubliceerd in Samenvattingen (Educatie en School) op 03-02-2008, laatst gewijzigd op 24-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Victorho is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Stebo Particulier Onderwijs en Toetsjekennis.nl.

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • Zie artikel

Reageer op het artikel "Nectar biologie 2 deel 1: 5. Homeostase"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.