Leesverslag Turks fruit

Leesverslag over turks fruit, niveau; 5 havo incl. samenvatting, thema's en deelthema's, plaats, thematiek en motieven.

Onderdeel 1

Ik heb het boek ‘Turks Fruit’ gekozen omdat ik van veel mensen gehoord had dat het wel een leuk boek was. Omdat ik geen idee had, welk boek ik moest gaan lezen heb ik toen besloten om het boek te gaan lezen. Ook had ik al veel gehoord van deze schrijver, alleen er zelf nog nooit wat van gelezen. Hierdoor heb ik ook besloten om toch een boek van hem te gaan lezen voor mijn lijst.

Mijn eerste persoonlijke reactie na dat ik het boek had gelezen was best goed. Ik vond dat het boek goed de relatie tussen 2 persoon heeft laten zien. Ook als het even wat minder goed gaat met een van de twee partners. De illusies als: de ware liefde enz. komen goed in dit boek naar voren.

Hieronder geef ik een korte samenvatting van het boek;

De ik-figuur start het boek langs de weg. Hij probeert een lift te krijgen die hij krijgt van Olga. Ze hebben seks en ze krijgen aan het einde van de rit een ongeluk. Na uit het ziekenhuis te zijn ontslagen probeert hij Olga in haar woonplaats Alkmaar te bereiken. Dit is echter moeilijk omdat de moeder van Olga alles op alles zet om haar dochter niet in contact te laten komen met de ik-figuur.

Twee maanden later komt hij Olga toevallig tegen op straat. Olga besluit om bij het ik-figuur in te gaan wonen en breekt de band met haar ouders. Ze trouwen samen en maken vele reizen door Nederland.

De ik-persoon is beeldhouwer en Olga poseert voor hem. Olga’s moeder probeert nog steeds de band met haar dochter in stand te houden door Olga telkens te bellen. Olga gaat zich ontevreden gedragen en gaat met andere mannen flirten. Zo doet ze dit ook op een tentoonstelling inde RAI. Olga besluit de ik-figuur te verlaten en bij haar nieuwe vriend te gaan wonen.

De ik-figuur vindt dit zo erg dat hij helemaal de kluts kwijt raakt. Hij neemt verschillende meiden mee naar huis en heeft daar seks mee. Hij besluit om zijn zolder te verhuren aan studenten die hij al weer snel laat vertrekken. Dit omdat de meiden volgends hem te veel mannen laten komen en ze parkieten als huisdier nemen. Om zijn verdriet te verwerken zoekt hij oudere vrouwen op en praat met hun over Olga. Hij besluit hierdoor naar Alkmaar af te reizen en Olga te gaan bezoeken. Het bezoek loopt uit op seks maar even later wordt hij door Olga’s moeder weer het huis uit gegooid.

Later komt hij Olga nog een keer tegen in een Warenhuis. Hij komt erachter dat ze al voor de 3de keer getrouwd is en het ik-figuur ziet dat ze er slecht aan toe is. Kort daarna komt Olga bij hem op bezoek en verteld dat ze met een Amerikaan gaat trouwen. Ze vertrekt met hem naar Arabië, hoe mager en onrustig ze ook is. Na 8 maanden brieven naar elkaar gestuurd te hebben komt Olga terug bij de ik-figuur en verteld dat ze door haar man is beschoten omdat ze door hem betrapt was met een Arabier. De moeder van Olga belt de ik-figuur op om te vragen of die voor haar wil zorgen. Olga ligt namelijk in het ziekenhuis met een operatie achter de rug. Olga had een hersentumor.

De ik figuur concludeert dat de toestand hopeloos is. Olga wordt kaal en blind en verteld de raarste dingen. De ik-figuur blijft Olga bezoeken en neemt Turks fruit (snoepgoed) bloemen en een rode pruik voor haar mee. Dit doet hij net zolang tot dat ze bezwijkt onder haar ziekte. Olga wordt gecremeerd en de ik-persoon leeft alleen verder.

Onderdeel 2, deel A

Het thema van het boek hangt nou samen met de dood. Centraal staat natuurlijk de dood van Olga en de opmerkingen uit het boek die tot de dood leiden. In hoofdstuk 3 bijvoorbeeld ziet Olga er na het ongeluk uit 'of ze dood was', in hoofdstuk 8 vraagt ze, opgewonden van het vrijen, haar man om in haar mond te spuwen, 'want mijn spuug was giftig en zou haar op slag doden'. Ook het sterven van de schoonvader en van vele dieren heeft met dit thema te maken. De belangrijkste motieven van dit boek zijn; verval, angst, medelijden, seksualiteit dierenliefde en –haat, schuld, sprookjesmotief. Hieronder heb ik ze allemaal kort besproken.

Verval: Dit boek gaat over het verval van de liefde tussen de hoofdpersoon en Olga. Ook het verval van Olga’s lichaam is in dit boek aan de orde. Olga krijgt aan het einde van het boek een hersentumor en overlijdt hier aan. Al vroeg in de roman wordt al naar deze tumor verwezen. Het ik-figuur werkt namelijk in de grotten bij Valkenburg aan een reliëf dat de opwekking van Lazarus moet voorstellen. Op een gegeven moment ziet hij in het hoofd van Christus een fossiel. Doordat hij probeert het fossiel er gaaf uit te krijgen hakt hij te veel mergel weg. 'Een paar dagen later viel het fossiel dat ik uit het hoofd van Gods zoon bevrijd had als een bal bruine suiker tot pulver in de hal van het hotel.'

Angst: Een grote oorzaak van de scheiding is de angst van Olga om zwanger te raken. Kinderen krijgen associeert ze met aftakeling en bederf. Olga komt aan deze angst door haar moeder: Zij heeft namelijk een borstamputatie ondergaan na Olga’s geboorte. Een mooi voorbeeld hierbij is de scène waarin Olga de ontwerpen voor het beeld van het ‘moedergeluk’dat het ik-figuur moet maken per kinderwagen (die zei tevens van haar moeder heeft gekregen) in de Amstel gooit.

Medelijden: Aan het begin van het verhaal is Olga een mooie vrouw die omringd wordt door mannen. Maar als Olga ziek wordt en hierdoor kaal en blind wordt laat iedereen, en zelfs haar moeder, haar in de steek. Slechts de ik-figuur voelt nog medelijden en blijft haar trouw tot haar dood.

Seksualiteit: Seksualiteit speelt in het leven van de hoofdpersoon een grote rol. Dat zijn liefde voor Olga zeer sterk is kan je afleiden aan benamingen als: 'dat rooie mistige beest' en 'het lieve rooie dier'. Overmatig seks is zeker een van de oorzaken geweest voor de breuk tussen Olga en haar man. Zij klaagt erover dat hij te veel seks wil hebben, soms wel zeven keer op een dag. ('Dan had ze gedacht, daar komt het weer.'). Na hun scheiding gaat de hoofdpersoon seksueel als een beest tekeer: 'Ik naaide de ene meid na de andere. Ik sleepte ze naar mijn hol en rukte ze de kleren van het lijf en ramde me een ongeluk.' Totdat hij er genoeg van krijgt: 'Ik begon al te kotsen als ik een rok zag.'

Dierenliefde en -haat: Olga houdt van dieren, het meest van de poes die haar man voor haar koopt. Als zij een jaar weg is, loopt de kat 'nog steeds naar de deur als hij hoge hakken in een driftig ritme hoorde aankomen'. Het feit dat ze bang is om kinderen te krijgen zorgt er tevens voor dat zei veel dieren in huis neemt. Ze wordt dan ook Olga van de dieren, Rooie Olga, potnia theiroon, heerseres over de dieren genoemd. Een citaat uit het boek die dit verduidelijkt is: ‘Je zou inderdaad haar leven bij mij op zevenmijlslaarzen aan de hand van gebeurtenissen met dieren kunnen doorstappen.’
Door het hele boek wordt de dierenwereld met de mensenwereld vermengd. Mensen worden als dieren omschreven of de dieren krijgen menselijke eigenschappen toegekend. Zo wordt de schoonmoeder omschreven als 'helhond', 'viswijf' en 'teef', haar vriend, de bedrijfsleider, als 'baviaan' en 'reptiel' en de advocaat als een 'opgeblazen varken'. Olga is 'een gebleekte poedel', 'een kat die ergens op jaagt en verder nergens oog voor heeft'.

Schuld: De grootste schuld in dit boek ligt bij de moeder van Olga. Zei heeft de schuld over het mislopen van de relatie tussen Olga en de kunstenaar. Zei stelt de 'gegoede burgerstand', waartoe ze dankzij een berekend huwelijk behoort, boven 'het artiesten-leven' van haar schoonzoon. Tegen haar dochter vertelt ze dat zij schuldig is aan het afzetten van een van haar borsten. Zelf is zij ook schuldig aan het vroege overlijden van haar man: tegen de dieetvoorschriften voor zijn leveraandoening in, mest ze hem stiekem vet.

Sprookjesmotief: De roman bevat vele sprookjesverwijzingen. De titel van hoofdstuk 5 ('De wraakappel') en de inhoud ervan verwijzen naar de sprookjes Sneeuwwitje en Assepoester. Olga's moeder is de boze stiefmoeder en de heks die haar dochter vergiftigt, Olga is de stiefdochter en de beeldhouwer gelooft lang in de goede afloop van het sprookje, maar blijkt voor Olga geen reddende prins te kunnen zijn.
Het verband tussen titel motto en thematiek is goed uit te leggen. Het verval van de relatie tussen de hoofdpersoon en Olga heeft veel te maken met de titel. Het Turkse fruit, dat voor bederf van de tanden zorgt, en dus symbool staat voor bederf van het lichaam van Olga, geeft het ik-figuur tot op de dood aan Olga als blijk van liefde. Het hele boek draait dus ook om de liefde van de hoofdpersoon voor Olga, en het laten blijken van die liefde.

Onderdeel 2, deel B

De plaatsen die in het boek voorkomen zijn eigenlijk alleen de woning van de beeldhouwer (de ik-figuur) en het Atelier van het ik-figuur, dat in Amsterdam ligt. Ook wordt er nog gedeelde tijd doorgebracht ik het huis van Olga’s ouders in Alkmaar. Daar staat ook de winkel: “Hermes”, die gespecialiseerd is in relatiegeschenken en eigendom is van Olga’s vader. In de periode dat Olga ziek is speelt er ook een lange tijd in het ziekenhuis af. Waar Olga uiteindelijk sterft.

In dit boek is er veel verband tussen de plaats en de thematiek, motieven;

• Het verval van de liefde en het lichaam van Olga heeft ook veel te maken met de plaats. De plek waar Olga op het laatst dood gaat is in het ziekenhuis. Dit is een erg belangrijke gebeurtenis in het boek.
• De Angst voor het krijgen van kinderen is erg in het huis van de hoofdpersoon aanwezig, tevens door de seks en de beeldhouwwerken die de hoofdpersoon maakt. Deze hebben namelijk veel te maken met moeders en hun kinderen.
• Het medelijden van de hoofdpersoon komt vooral voor in de scène’s waarbij Olga in het ziekenhuis ligt en dood dreigt te gaan. Het ziekenhuis mag dus zeker wel naar voren komen als een belangrijke plaats.
• De seksualiteit die in het boek duidelijk aanwezig is wordt altijd bedreven in het huis van de hoofdpersoon. Deze plaats is dus er belangrijk geweest voor het verloop van het boek.
• De dierenliefde / - haat komt het meest naar voren in het huis van de ik-figuur. Alle beesten die Olga in haar leven heeft gehad hebben geslapen en gegeten in het huis van de beeldhouwer.
• De schuld in dit verhaal ligt het meest bij de moeder van Olga, en dus ook bij het huis waar zei woont. Zei heeft in dat huis haar man vetgemest met zijn leveraandoening, dat de dood als gevolg had en ze heeft daar meerdere malen Olga laten weten dat het haar schuld was dat haar borst was afgezet.
• Het sprookjesmotief loopt door het hele boek heen en speelt zich dus ook op alle plaatsen af. Olga’s moeder, die kwade stiefmoeder is gehuisvest in het huis van de ouders van Olga, en de beeldhouwer die in zijn huisje in Amsterdam woont, is de prins die Olga nog probeert te redden. Maar faalt in het ziekenhuis en moet Olga laten gaan.

Bronnen die ik heb geraadpleegd:
Biblion op school: gezocht onder Turksfruit en de verschillende uittreksels doorgelezen en gebruikt. © 2007 - 2010 Kirsten, gepubliceerd in Samenvattingen (Educatie en School) op 05-01-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Kirsten is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Turks: tellen, data en tijd: Hoe legt u op vakantie uit hoeveel u van iets wilt? Of hoe lang u ergens blijft? Cijfers kunnen erg handig zijn om te weten. Net zoals de dagen van een week, de maanden of de jaa…
• Leesverslag Turks Fruit, Jan Wolkers: Leesverslag en persoonlijke noot over het bekende werk van wijlen Jan Wolkers: Turks Fruit. Korte samenvatting en uiteenzetting thematiek en stijlvorm. Goed te gebruiken…
• Turks: autopech en ziek: Het kan altijd gebeuren dat je pech krijgt tijdens je vakantie in het buitenland. Wat moet je beginnen als je naar de dokter moet of autopech krijgt, maar niet duidelijk kunt maken w…
• Monique van de Ven, een van de populairste filmactrices: Monique van de Ven, voluit Monica Maria Theresia (Monique) van de Ven werd in Zeeland, Noord-Brabant geboren, op 28 juli 1952. Zij is één van de popul…
• Ideeën voor het paasontbijt: Ieder jaar is het weer een verrassing, wat er tijdens de paasdagen op de ontbijttafel staat. Gewoon net als iedere andere dag van het jaar, of is het iets bijzonders. Een leuke v…