Nectar vwo biologie deel 1 hoofdstuk 1 Gedraag je!

Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie deel 1. Dit boek wordt gebruikt in 4vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 1: Gedraag je!

Nectar samenvatting boek informatie

• Titel: Nectar vwo bovenbouw biologie deel 1
• Auteur: Bijsterbosch e.a.
• Uitgever: Wolters-Noordhoff
• ISBN: 9789001319205
• Verkrijgbaar bij de reguliere boekwinkels.

Bekijk de andere hoofdstukken in de Nectar special.

1.1 Geprikkeld gedrag

Inwendige veranderingen in het lichaam, zoals verandering van de stofwisseling wordt een inwendige prikkel genoemd. Inwendige prikkels + uitwendige prikkels (verandering van temperatuur) zorgen ervoor dat de motivatie voor een bepaald gedrag steeds meer toeneemt. Op een gegeven moment wordt de drempelwaarde overschreden en wordt het gedrag vertoond.

Gedrag waar maar 1 prikkel voor nodig is wordt een sleutelprikkel genoemd. Een overdreven sleutelprikkel (een meeuw die liever naar een potlood prikt dan naar een stukje rode snavel van zijn moeder) wordt een supernormale prikkel genoemd

Antropomorf: dieren die menselijk gedrag vertonen. (in fabels bijv). Deze benadering is niet wetenschappelijk.

1.2 De zweep voor het publiek

Een ketting van gedragingen die op elkaar volgen is een gedragsketen
Onderdelen van een bepaald gedrag (handelingen) zijn gedragseenheden die weer bij elkaar te voegen zijn in een gedragssysteem.

Ambivalent gedrag : twijfelen tussen 2 gedragssystemen (aanvallen of niet)
Overspronggedrag: Als een dier (of mens) heel ander gedrag vertoond dan er verwacht wordt

Als het gedrag wel goed past bij het gedragssysteem, maar het op de verkeerde persoon gericht is, dan is er sprake van omrichtingsgedrag. Er zijn hiervan verschillende soorten omrichtingsgedrag (bijvoorbeeld: verzorgingsgedrag, omgerichte agressie etc.)

1.3 Seks: vechten, vluchten of vriendjes worden?

Een ritueel is een serie gedragingen die van te voren vaststaat tussen 2 dieren of mensen van hetzelfde soort. Dieren kunnen dit overdrijven door signalen, die alleen tussen soortgenoten herkend, worden te gebruiken. Ritueel gedrag kan komt in verschillende omstandigheden voor: begroeting, ontmoeting mannetje vrouwtje etc.

De balts is het ritueel om aan te geven dat je van het andere geslacht bent en een geschikte partner. Vaak lijken de signalen tijdens de balts op sleutelprikkels, zo laten de partners aan elkaar zien hoe goed ze ouder zijn. Het is een soort rollenspel waarin het dagelijkse leven van een ouderpaar wordt nagespeeld.

1.4 Pas op, hij bijt!

De staarthouding van de hond geeft informatie voor zijn soortgenoot over hoe hij zich voelt: een signaal. Dit is een eenvoudige vorm van communicatie (zender, actie, reactie). Alle signalen samengenomen vormen een boodschap.

De communicatie van dieren kan alleen worden begrepen tussen soortgenoten. Dit verklaart ook de verhouding tussen de kat en hond (miscommunicatie!).

1.5 Hoe leer jij vandaag?

Sommige vormen van gedrag zijn aangeboren zoals een reflex en baltsgedrag (maar de verfijning ervan is aangeleerd). Aangeboren gedrag is een starre manier van op je omgeving reageren.

Er zijn verschillende manier van leren:

• Inprenten (kan alleen tijdens een bepaalde levensfase in de gevoelige periode)
• Imitatie
• Gewenning
• Motorisch leren (lopen)
• Trial and error (leren met vallen en opstaan)
• Inzichtelijk leren

Bij klassieke conditionering wordt een bepaald gedrag afgezwakt. Moderne conditionering of operante conditionering zijn gedragsvormen die stap voor stap moeten geleerd worden. Anders is het gedrag niet aan te leren.

Ongericht gedrag bij dieren kan vormen tot onbekende gedragssystemen.

Zie ook het artikel Aangeleerd of aangeboren? voor nadere omschrijvingen van de manieren van leren. © 2007 - 2010 Victorho, gepubliceerd in Samenvattingen (Educatie en School) op 25-12-2007, laatst gewijzigd op 24-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Victorho is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Studieboeken van Selexyz, Stebo Particulier Onderwijs en Toetsjekennis.nl.

Verwante artikelen

• Nectar biologie 2 deel 2: 14. Grenzen aan groei: Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 2. Dit boek wordt gebruikt in 6 vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 14: Grenzen aan gro…
• Nectar biologie 2 deel 2: 11. Begin bij… een eiwit!: Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 2. Dit boek wordt gebruikt in 6 vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 12: Verbeter de…
• Nectar vwo biologie deel 1 hoofdstuk 7 Erfelijkheid: Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie deel 1. Dit boek wordt gebruikt in 4vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 7: Erfelijkheid
• Nectar vwo biologie deel 1 hoofdstuk 8 Werken met genen: Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie deel 1. Dit boek wordt gebruikt in 4vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 8: Werken met…
• Nectar biologie 2 deel 1: 8. Extremen: Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 1. Dit boek wordt gebruikt in 5 vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 8: Extremen. Dit hoofdstuk be…

Bronnen en/of referenties

• Nectar biologie bovenbouw vwo