M.J. Koven: Folklore studies and popular film and television

Er is altijd te weinig aandacht van folkloristen voor film en televisie geweest. Dit is vreemd, aangezien film en televisie de belangrijkste media voor culturele transmissie zijn. Mikel J. Koven pleit daarom voor een combinatie tussen folklore en cinema. De cinema is het meest succesvol gebleken in de presentatie van sprookjes. Bovendien zorgt de presentatie ervan door het medium voor een herwaardering van sprookjes, ook voor volwassenen. Er is echter wel kritiek geweest op de visualisering van de sprookjes (met name door Disney), aangezien het hier aangepaste versies betreft. Veelal zijn de sprookjes bedoeld voor het hele gezin, dus ook voor kinderen, waardoor het eigenlijk niet mogelijk is om de gruwelijkste elementen uit de sprookjes in de aangepaste versies op te nemen. Maar tegenwoordig worden oude sprookjes ook vertaald in volwassen films, zoals de recente SNOW WHITE, RUMPELSTILTSKIN en LEPRECHAUN. De massamedia creeren een voor iedereen geldende universele identiteit, waardoor culturele verschillen minder opvallend worden. Er wordt een enkele consumptiemaatschappij gecreeerd.

Film en televisie beinvloeden de oude vertelcultuur en dan met name de performance.Er wordt nu veel minder gebruik gemaakt van visuele vertelmogelijkheden, zoals gebaren. Tegenwoordig vervangen de videobanden (nu dus DVD) de geprinte versies van verhalen. Kinderen maken zowel gebruik van de media en de orale verteltechnieken en mogelijkheden en combineren dit, waardoor nieuwe verhalen worden gecreeerd. Huidige studies onderzoeken of populaire teksten ook niet onder de noemer folklore kunnen vallen.

Vaak gebruiken films folklore in de inhoud, maar het verschil tussen de fictie- en de etnografische film ligt in de presentatie van waarheden omtrent culturele situaties. Films kunnen in veel gevallen gezien worden als bronnen voor cultuur. Meestal handelen films niet specifiek over folklore, maar wel kunnen ze vaak elementen vanuit de folklore bevatten.

Het is eenvoudiger om folklore te herkennen of toe te passen in de literatuur, aangezien hier sprake is van een auteur, terwijl het cinematische proces een collectief proces is. Daarom vinden we in films wel folkloristische elementen terug, zoals de helden bijvoorbeeld.

Tegenwoordig vertoont de horrorfilm sterke overeenkomsten met sprookjes. Een voorbeeld hiervan is de film CARRIE, waarin duidelijk het verhaal van Assepoester in terug te vinden is. Filmmakers gebruiken dus veel situaties en beelden vanuit oude sprookjes. In dit artikel wordt het voorbeeld van ALIEN gegeven. In deze film zit een scene waarin een buitenaards wezen groeit in de borst van een mens. De auteur stelt dat dit element afkomstig is van een oud verhaal over een slang die ook in de borst van een mens zou volgroeien. Maar men kan ook stellen dat die scene uit ALIEN is afgeleid van een bepaald soort spin, die zijn eitjes in levende dieren legt. Ik denk dus dat het te makkelijk is om te zeggen dat moderne films hun inspiratie ontlenen aan sprookjes, in veel gevallen zal dit dus niet zo zijn.

Verder stelt de auteur dat films een reflexie zijn van legendes, maar dat films ook overdrachtsmechanismen van legendes zijn. Ook stelt hij dat folkloristen zich vaker bezig moeten houden met het publiek van fims en televisie, aangezien hierdoor een goed beeld van een samenleving verkregen kan worden. Films bekijken is geen individuele aangelegenheid, zoals bij lezen. Mediagebruik gebeurt veelal in groepsvorm en kan hierdoor dus interessant zijn voor folkloristen.