Het ARCS model van Keller

In het ARCS-model staan de letters voor: Attention, Relevance, Confidence en Satisfaction. Dit zijn vier voorwaarden waaraan voldaan moet worden zodat mensen gemotiveerd worden en blijven. Motivatie heeft te maken van de bewuste keuze van de leerling waar hij aandacht aan wil besteden en hoeveel moeite hij wil doen om zijn doel te bereiken.

Attention: Interesse

Je moet de nieuwsgierigheid van de leerling wekken en deze spanning in stand houden. Daarbij moet je er wel op letten dat de leerling niet overweldigd wordt doordat je te veel prikkels tegelijk toevoert. Dan kan hij door over stimulering de aandacht er niet bijhouden.

Aandachtsstrategieën
1. Concrete elementen gebruiken

• Voorbeelden uit de alledaagse praktijk en verhalen over mensen van vlees en bloed vertellen.
• Voorbeeld biografieën van beroemdheden.
• Visuele schema’s aanbieden.
• Veel voorbeelden geven.

2. Inconsequentie of conflict opwekken
De leerling zal proberen de ongerijmdheid op te lossen. Op allerlei manieren zal hij proberen informatie te vergaren.
Voorbeelden van inconsequenties of conflicten zijn:

• Bij de introductie van de les een ander gezichtspunt op een bekend fenomeen laten zien.
• De les beginnen met een uitspraak die de leerlingen confronteert met een onbekend perspectief.
• Twee (of meer) aannemelijke verklaringen voor een bekend fenomeen presenteren.

3. Humor

• Doordat je humor gebruikt maak je het onderwerp minder zwaar, maar let op dat niet alleen de grap blijft hangen maar ook de bijbehorende lesstof....

4. Participatie

• Actieve bezigheden waarbij ze stoeien met de lesstof.

5. Verandering
De leerling geboeid houden door:

• Veranderingen van presentatiestijl: langzaam-snel, stil-hardop,
• Verschillende media: film, video, papier,…
• Visueel materiaal aantrekkelijk maken door afwisseling letters met grafieken, tabellen enzovoorts en gebruik van verschillende lettertypes.

6. Onderzoek

• Regelmatig de leerlingen opdrachten geven waarbij ze problemen moeten oplossen
• De instructie met een vraag starten
• De studenten laten inbrengen welke materie ze willen onderzoeken.

Relevance: Relevantie

De motivatie van de leerling wordt verhoogd als de taak door de leerling als relevant wordt gezien. De moet dan aan een basisbehoefte, een motief of een waarde bijdragen.

Specifieke strategieën die de relevantie aantonen of opwekken
1. Zoek aansluiting op de ervaring van de leerlingen

• Onderzoek je doelgroep en sluit aan op bagage van de leerlingen. Kijk naar hun hobby’s, interesses en gebruik hun taal.

2. Overeenstemming met de behoeften

• Sommige leerlingen hebben behoefte om te presteren. Maak de taken niet te makkelijk en geef de leerlingen de kans om excellentie te laten zien.
• Een aantal leerlingen moet eerst een affectieve band hebben voordat ze zich op de leertaak kunnen richten. Begin de les met een bezigheid die de leerlingen het gevoel geef een vertrouwensband te hebben.
• Geef de leerling meer controle over zijn leertaak.

Het is een hachelijke zaak te proberen al deze drie behoeften te vervullen met één soort instructie. Wijzig dus de instructiemethode regelmatig.
3. Bruikbaarheid in de toekomst

• Maak duidelijk hoe de leertaak samenhangt met het gekozen beroep of hun perspectief.
• Laat de leerlingen zelf de link leggen tussen de lesinhoud en hun toekomstige doelen

4. Laat de leerlingen zien wat ze nu al kunnen gebruiken.
5. Modeling

• Het helpt als je positieve rolmodellen kunt presenteren die de leerlingen aanspreken

6. Laat de mogelijkheid tot keuze

• Geef de leerlingen de mogelijkheid zelf hun leerproces in te richten.

Confidence: vertrouwen

Als de leerling er vertrouwen in krijgt dat hij zijn leerdoel haalbaar is wordt hij meer gemotiveerd. Verschillende methodes waardoor het vooruitzicht op succes groter wordt.
Vertrouwensstrategieën
1. Leervereisten aangeven

• Formuleer heldere en uitnodigende leerdoelen in het lesmateriaal. Dit bevordert het zelfvertrouwen en geeft een beter beeld van het succes dat de leerling kan behalen.
• Zorg dat de leerling zichzelf regelmatig van feedback kan voorzien. Dan kan hij zijn eigen vooruitgang monitoren.

2. Gepaste moeilijkheid

• Het lesmateriaal moet qua niveau meegroeien met de leerling: het moet wel nog te bevatten zijn, maar mag best wel uitdagend zijn.

3. Verwachtingen weergeven

• Probeer de leerlingen een indicatie te geven hoeveel tijd er gemiddeld aan een taak besteed moet worden.
• Leer de leerlingen hoe ze hun leerproces kunnen plannen om hun doelen te bereiken.

4. Positieve attributies ontwikkelen

• Leg de verbinding tussen succes en de getoonde inzet. Dan leert de leerling dat resultaat voor het grootste gedeelte afhankelijk is van inzet en niet alleen van talent.
• Spoor de student aan om te beschrijven hoe ze hun doel bereikt hebben.

5. Zelfvertrouwen bevorderen

• Train reeds verworven competenties in steeds complexere situaties en uiteindelijk “Live”
• Zorg ervoor dat leerlingen stilstaan bij behaalde doelen. Ze moeten trots zijn op hun nieuw verworven vaardigheden en uitgebreid reflecteren.

Satisfaction: voldoening

Het is van belang dat de leerling niet 100% voor de beloning gaat, maar toch ook enigszins trots is op zijn prestatie. Let op als je te veel extrinsiek beloont, kan het zijn dat de leerling gedemotiveerd raakt. Sommige zaken doen de leerlingen uit zichzelf goed. Als je ze voor ieder wissewasje beloond voelen ze zich niet serieus genomen.

Voldoeningsstrategieën
1. Natuurlijke gevolgen

• Heel leerzaam is het voor de student als hij een bepaalde competentie beheerst medestudenten te helpen. Ook is het motiverend als het nieuw geleerde meteen in de dagelijkse praktijk gebruikt kan worden.

2. Onverwachte beloningen

• Laat bij “leuke” taken de uitvoering voor het grootste deel de beloning zijn. Het werkt dan het best als de leerling soms onverwacht met iets kleins beloond wordt. Saaie taken kun je wel regelmatig belonen.

3. Beklemtoon positieve resultaten

• Geef op het juiste moment motiverende en individuele feedback.

4. Vermijd negatieve invloeden

• Controleer niet te veel
• Geef “normale” beloningen.

5. Goede tijdsregeling van de beloningen

• Geef verschillende soorten aanmoedigingen.