Basiskenmerken van beeldende vorming

Beeldende vorming is een leergebied waarin uitstekend volgens de uitgangspunten van basisontwikkeling gewerkt kan worden. Als we kijken naar de elementen van de cirkel, kunnen we stellen dat de basiskenmerken emotioneel vrij zijn, nieuwsgierig zijn en zelfvertrouwen hebben, een voorwaarde zijn om te kunnen werken aan een opdracht.

Overeenkomst basisontwikkeling en beeldende vorming

De belangrijkste overeenkomst tussen het werken volgens de principes van de basisontwikkeling en beeldende vorming is dat alle activiteiten geplaatst worden in een voor kinderen betekenisvolle context. Dat betekent dat elke activiteit zo moet worden aangeboden dat het voor kinderen uitdagend en interessant is om aan te werken. Alleen dan kunnen kinderen betrokken zijn.

Brede ontwikkelingskenmerken

De brede ontwikkelingskenmerken komen op verschillende manieren aan bod.

Communiceren
Communiceren gebeurt gedurende de hele activiteit: in de inleiding, tijdens het werken en in de evaluatie van de opdracht. Kinderen stellen vragen, overleggen met andere kinderen, praten met de leerkracht over het werk, bespreken met elkaar het werk.

Actief zijn, initiatieven nemen
Actief zijn en initiatieven nemen, uiten en vormgeven zijn aan de orde wanneer kinderen aan het werk zijn. Elk kind kijkt op basis van zijn ervaringen verschillend naar een opdracht. Elk kind geeft op persoonlijke wijze vorm aan een thema. Tijdens het werken zal het kind dus zelf iets maken, zelf materialen kiezen, technieken gebruiken, zelf experimenteren, etc. Door de opdracht zo te formuleren dat daar ruimte voor is, wordt recht gedaan aan deze kenmerken uit de cirkel.

Voorstellingsvermogen en creativiteit
Het voorstellingsvermogen en de creativiteit, samen spelen en werken, de wereld verkennen zijn kenmerken die ook bij beeldende vorming een centrale rol spelen. Binnen beeldende vorming wordt altijd gewerkt met een inspirerende inleiding. Er kan geen sprake zijn van expressie als er geen impressie gegeven is. Daarom hebben beeldende vormingsactiviteiten niet alleen een technische doelstelling, maar bovenal ook een beeldende doelstelling. Het kind verbeeldt op persoonlijke wijze, maakt een werkstuk op basis van z’n eigen ideeën, gevoelens, gedachten.

Als leerkracht zorg je ervoor dat het thema op inspirerende wijze gebracht wordt, zodat het kind zin krijgt om aan de slag te gaan. Door een pakkende inleiding, waarin een onderwerp van alle kanten wordt belicht, wordt het voorstellingsvermogen van kinderen gestimuleerd.

Probleemoplossend werken

Probleemoplossend werken gebeurt binnen beeldende vorming doordat een kind de ruimte krijgt met eigen oplossingen te komen. De opdracht moet open geformuleerd zijn, elk kind moet op eigen wijze, de eigen oplossing, tot een eindresultaat komen.

Reflecteren

Reflecteren vindt plaats gedurende het gehele beeldende proces. Tijdens de introductie, door te praten over het eigen beeld dat een kind van een onderwerp heeft. Tijdens het werken, door de kinderen onderling en in de begeleiding door de leerkracht. En natuurlijk in de nabespreking waar gekeken wordt hoe kinderen tot bepaalde oplossingen zijn gekomen, de resultaten worden bekeken en het werk wordt gewaardeerd.

Door de opdracht zo te formuleren dat een kind ruimte heeft voor eigen inbreng worden zelfsturing en zelfstandigheid in de hand gewerkt.

De begrippen uit de buitenste cirkel komen binnen het werken aan beeldende opdrachten regelmatig naar voren. Met name gereedschappen en technieken, waarnemen, motorische vaardigheden zijn belangrijke onderdelen van beeldende vorming.

Concluderend

Wil je werken volgens de principes van basisontwikkeling binnen beeldende vorming, dan moet je aan de volgende eisen voldoen:

• Activiteiten die kinderen uitdagen aan de slag te gaan, zowel wat betreft onderwerp als techniek, altijd in een voor kinderen betekenisvolle context.
• Inspirerende, interesse opwekkende inleiding (geen expressie zonder impressie).
• Open geformuleerde opdracht, waar kinderen de ruimte hebben voor eigen inbreng, eigen keuzes en eigen oplossingen.
• Veel individuele begeleiding, motiveren en stimuleren, tijdens het werken.
• Bespreking van het werk en de manier waarop dat werk tot stand is gekomen, tijdens en na de activiteit.