Realistisch rekenen: ideale rekenvorm of kwaliteitsverlies?

Realistisch rekenen wordt verhaaltjesrekenen genoemd. De opdracht voor het kind is verwerkt in een situatie waarin het zich kan herkennen. Daarbij verwacht men dat de leerling via een zelfgekozen strategie tot een oplossing komt. Kritiek; Rekenen wordt taal, taalzwakke kinderen leren geen rekenen . Het niveau basis-en voortgezet onderwijs is groot. Leerlingen van klas 3 Havo en VWO halen het niveau niet. Ze hebben in het basisonderwijs geen algemeen geldende rekenregels geleerd.

27% van de Nederlandse basisscholen presteert slecht met het rekenonderwijs

Over de oorzaak wordt aan de realistische rekenenmethode gedacht.
Volgens de Inspectie voor het Onderwijs rekenen veel kinderen in het basisonderwijs slecht. Relatief eenvoudige sommen als 5x1/5 of 99x 201 kan door de helft van de leerlingen niet worden opgelost. 27% van de Nederlandse basisscholen presteert op rekengebied ver beneden de maat. Bij het taalonderwijs is dat maar 12%. Men kan hieruit de conclusie trekken, dat de extra aandacht, die het lees- en schrijfonderwijs de laatste jaren hebben gekregen, niet terecht is geweest. Over de oorzaak van deze onvoldoende rekenprestaties wordt steeds meer aan de realistische rekenenmethode gedacht. Deze methode wordt op de meeste Nederlandse basisscholen gebruikt.

Wat is realistisch rekenen?

Sommen worden in een context geplaatst.
Realistisch rekenen wordt ook wel verhaaltjesrekenen genoemd. Sommen worden niet meer in rijtjes rijtjessommen of met alleen cijfers aangeboden, maar in een context geplaatst. Er wordt een situatie geschetst, waarin kinderen zich kunnen herkennen. In die situatie speelt de som zich af. De achterliggende gedachte is, dat het rekenen voor de kinderen minder abstract is en daardoor leuker zou zijn.

Ter verduidelijking een voorbeeld:
Je bent jarig en wil ieder kind in jouw klas op een ijsje trakteren. Een ijsje kost € 0,30. Er zitten in jouw klas 25 kinderen. Je gaat naar de kassa met een tien eurobiljet. Hoeveel geld krijg je terug?

Doelstelling van het realistisch rekenen?

Zij bedenken zelf hun manier van oplossen.
De doelstelling is dat de kinderen het goede antwoord verkrijgen en het beredeneren ervan. Zij bedenken zelf hun manier van oplossen, de oplossingsstrategie. Het is dus goed mogelijk, dat er in de klas voor een opdracht meerdere strategieen mogelijk zijn. Het kind zal dan ervaren, wat voor hem of haar de beste oplossing zal zijn.

Kritische opmerkingen over het realistisch rekenen

Taalzwakke kinderen leren zo geen rekenen.
Rekenen wordt op deze manier taal, menen critici. Taalzwakke kinderen leren zo geen rekenen. Het nut van aanbieden van meerdere oplossingsmethoden is niet aangetoond, volgens de inspectie. Zwakke rekenaars moeten maar één manier van oplossen leren en daarna oefenen, oefenen, oefenen. Cijferen. Lees ook: 'Ouderwets rekenen':met tafels en staartdelingen.

Staartdelingen en tafels komen terug in nieuwe methode 'Reken zeker'.

In deze methode wordt weer met staartdelingen en tafels gewerkt.
Door de teruglopende resultaten van het rekenen in het basisonderwijs heeft de Stichting Goed Rekenonderwijs samen met Noordhoff uitgevers een nieuwe rekenmethode ontwikkeld, die in 2010 op de markt komt. In deze methode, die "Reken zeker" gaat heten wordt weer met staartdelingen en het inoefenen van tafels gewerkt. Bij realistisch rekenen zijn ook nieuwe oplossingsmethoden bedacht voor vermenigvuldigen, delen, optellen en aftrekken waarbij gerekend wordt met hele getallen. De staartdeling is nagenoeg verdwenen en heeft plaatsgemaakt voor kolomrekenen. Inmiddels is in de nieuwe oplage van de realistische rekenmethode "Wereld in Getallen" de ouderwetse staartdeling weer in ere hersteld.

Niveauverschil tussen basisonderwijs en voortgezet onderwijs is groot.

Leraren van de middelbare school gaan ervanuit dat leerlingen bepaalde stof al hebben gehad.Het niveau tussen basis-en voortgezet onderwijs is groot. Volgens onderzoek gaan leraren van de middelbare school ervanuit dat leerlingen bepaalde stof al hebben gehad. Uit het in 2010 verricht onderzoek naar het leren van breuken is gebleken dat leerlingen van klas 3 Havo en VWO het gewenste niveau daardoor niet halen. Bij toetsen op hogescholen en universiteiten hadden de studenten eveneens moeite met de sommen. Dat basisonderwijs en voortgezet onderwijs niet goed op elkaar zijn afgestemd werkt dus lang door.

Kwaliteit rekenonderwijs moet omhoog

De toetsen van rekenen zijn te veel gericht op de algemene rekenregels.
Door het realistisch rekenen komen de kinderen niet toe tot algemeen geldende rekenregels. En juist die algemeen geldende rekenregels moeten de scholieren in het voortgezet onderwijs toepassen. Scholen moeten dus het rekenbeleid beter op elkaar afstemmen. In 2010 zijn in het voortgezet onderwijs de zogenaamde referentieniveausvoor taal en rekenen ingevoerd. De toietsen van rekenen zijn daar te veel gericht op de algemene rekenregels. De toetsen zouden meer gevarieerd moeten zijn. Dat zal de rekenkwaliteit ten goede komen.