InfoNu.nl > Educatie en School > Methodiek > Vastdenken en omdenken - Berthold Gunster

Vastdenken en omdenken - Berthold Gunster

Vastdenken en omdenken - Berthold Gunster Omdenken is een techniek waarmee je problemen kunt omvormen tot mogelijkheden. Vastdenken is het tegenovergestelde van omdenken. Wie zijn handelen laat bepalen door wat hij niet wil, krijgt niet wat hij wil. Denk aan het glas dat bij de een half leeg en bij de ander half vol is. Dit is deel 2 in de serie over omdenken, naar aanleiding van het boek 'Ja-maar... huh?!' van Berthold Gunster, de grondlegger van het Omdenken. Theatermaker, regisseur en schrijver Gunster schreef er verschillende bestsellers over.

Vastdenken en omdenken - Berthold Gunster


Tragedie

We komen dagelijks probleempjes en problemen tegen. Daar kunnen we mee aan de slag gaan door ze te kantelen zodat de problemen mogelijkheden worden. Zoals met alles heeft ook deze medaille een keerzijde: doel van het vastdenken. Door vastdenken worden problemen niet opgelost, ze worden geen mogelijkheden, maar ze worden tragedies. Hoe meer je bezig bent met het oplossen van het probleem, hoe groter het wordt.

Drijfzand
Het is als worstelen in drijfzand. Het harder je probeert eruit te komen, hoe dieper en vaster je erin wegzakt. Het is niet zelden dat onze oplossingen onze problemen alleen maar groter maken.

Bron: Geralt / PixabayBron: Geralt / Pixabay

Compenserende feedback

Waar we last van hebben is het principe van de compenserende feedback. Je probeert hard, maar de reactie slaat harder terug, wardoor je per saldo niks bent opgeschoten of misschien zelfs achteruit hebt geboerd. Een mooi voorbeeld in dit verband is de juffrouw die voor een klas onrustige kinderen iets probeert uit te leggen. Het is rumoerig in de klas en de juf gaat harder praten. De kinderen gaan daardoor luider klessebessen waarna de juf nog harder gaat praten om boven het geroezemoes uit te komen. Het effect is dat de klas steeds onrustiger wordt, niet leert wat het had moeten leren en de juf aan het einde van de dag met hoofdpijn naar huis gaat.

Handbagage
De bedoeling was goed, maar het doel is voorbij geschoten. Het herkennen van deze systemen is nodig voor het omdenken. De schrijver van het boek over omdenken, Berthold Gunster, noemt het cruciale handbagage.

Systemen en relaties

Systemen zijn relaties tussen elementen die samen een systeem vormen. De kinderen in de klas en de juf voor de klas, het geroezemoes en het harder praten van de juf: het is een systeem. Verdrietig zijn en je verdriet weg eten en daarna ontevreden zijn over jezelf omdat je steeds dikker wordt. Dat is ook een systeem. Systemen kennen hun eigen dynamiek en patronen. We hebben namelijk invloed op de dingen om ons en heen en onze omgeving heeft weer invloed op ons. Voor het omdenken is het belangrijk bij die heen en weer invloed stil te staan.

Water naar de zee dragen
We moeten stil staan bij het idee dat we vaak water naar de zee dragen, dat het niet geeft hoe goed we ons best doen; het helpt toch niet. In ieder geval niet genoeg.

Op slot door vastdenken

Bron: Cover boekBron: Cover boek
We gooien vaak situaties op slot door vastdenken. De man die in een draaikolk terecht komt vecht voor zijn leven en zwemt wat hij zwemmen kan tot uitputtens toe. Hij verdrinkt en zijn lichaam spoelt aan op de oever. Als hij niet zo zijn best had gedaan zichzelf te redden door te zwemmen, maar op de stroom was gaan meedrijven, dan was hij door datzelfde moordende water keurig aan de kant afgeleverd. Nat maar levend.

Vicieuze cirkel en omdenken

Wie zijn handelen laat bepalen door wat hij niet wil, belandt vroeg of laat in een vicieuze cirkel. Wie dik is gaat lijnen, krijgt honger en gaat eten en wordt weer dik. Voor je het weet zit je in de vicieuze cirkel en midden in een structureel probleem. Je doet dingen die je eigenlijk niet wilt en zit in het ja-maar patroon. Een probleem als vertrekpunt kiezen is niet de beste weg.

Stoppen met vastdenken
De wereld is een complex systeem en het is belangrijk dat we goed kijken naar de werkelijkheid en omdenken is niet anders dan stoppen met vastdenken. Een patroon doorbreken is een goede start.

Berthold Gunster

Ja-maar ... huh?!
Uitgeverij A.W. Bruna LeV.
Als paperback en als e-book uitgegeven.

Lees verder

© 2013 - 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Liefde, werk, strijd, spel  vier basishoudingen en omdenkenLiefde, werk, strijd, spel vier basishoudingen en omdenkenWe benaderen de wereld op verschillende momenten op verschillende manieren. Er zijn vier basishoudingen in te ontdekken…
Vastdenken en omdenken  strategie met werk als vertrekpuntVastdenken en omdenken strategie met werk als vertrekpuntJe hebt vastdenken en omdenken. Het laatste levert veel meer op dan de manier van het vastdenken. Ons handboek is 'Ja-ma…
De vicieuze cirkel van het piekerenDe vicieuze cirkel van het piekerenJe zorgen maken kan omslaan in eindeloos piekeren. Dan ben je bezig je leven negatief te veranderen. Wat weet men nu ove…
360 graden feedback360 graden feedbackLeren van feedback: een hele krachtige manier om van anderen te leren hoe je je kunt verbeteren. Maar in de praktijk is…
Feedback geven en ontvangenAls feedback op een goede manier gegeven en ontvangen wordt is het erg waardevol om in de toekomst beter met bepaalde si…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Cover boek
  • Ja-maar: Berthold Gunster
  • Afbeelding bron 1: Geralt / Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Cover boek

Reageer op het artikel "Vastdenken en omdenken - Berthold Gunster"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 30-12-2016
Gepubliceerd: 21-09-2013
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Methodiek
Special: Omdenken
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!