Veranderingen vanaf je 18e en bij de start van een studie

Veel jongeren kijken er al geruime tijd reikhalzend naar uit. De dag waarop ze eindelijk 18 jaar worden. Eindelijk volwassen! Maar wat veranderd er eigenlijk allemaal wanneer je 18 jaar wordt? Is het alleen het getal of komt er nog veel meer bij kijken? Er komt meer bij kijken. Je mag veel meer, maar je moet ook meer. En als je dan ook nog eens gaat studeren, dan komt er opeens heel veel op je af. Allerlei financieële zaken waar je nog nooit mee te maken hebt gehad. Even een kort overzicht.

• Rechten en plichten vanaf je 18e verjaardag
• Studiefinanciering vanaf je 18e verjaardag

Rechten en plichten vanaf je 18e verjaardag

Zorgverzekering aanvragen
Sinds 2006 is elke Nederlander wettelijk verplicht om een zorgverzekering af te sluiten. De zorgverzekering is een andere naam voor de ziektekostenverzekering. Deze bestaat uit een basisverzekering en eventueel een aanvullende verzekering. Welke zorgkosten onder de basisverzekering vallen wordt bepaald door de overheid. De zorgkosten van de aanvullende verzekering worden bepaald door de verschillende verzekeringsmaatschappijen.

Kinderen zijn automatisch en gratis verzekerd via de basisverzekering van hun ouders. Maar zodra iemand 18 jaar wordt, vervalt deze automatische meeverzekering. Elke achttienjarige moet vanaf dat moment voor zichzelf een verzekering afsluiten. Alvorens deze verzekering af te sluiten is het heel verstandig om eens goed rond te kijken naar wat er zoal wordt aangeboden. De premies kunnen namelijk nogal verschillen. Voor wie studeert is het misschien verstandig om via een speciaal studentencollectief een zorgverzekering af te sluiten.

Zorgtoeslag aanvragen
Om de verplichte basisverzekering voor iedereen betaalbaar te maken biedt de Belastingdienst, afhankelijk van de persoonlijke situatie, een financiële tegemoetkoming. Deze tegemoetkoming heet de zorgtoeslag. De zorgtoeslag kan aangevraagd worden bij de Belastingdienst. Of iemand hiervoor in aanmerking komt hangt af van de persoonlijke situatie. De hoogte van de eventuele zorgtoeslag hangt af van de hoogte van het eigen inkomen en het inkomen van zijn/haar eventuele fiscale partner.

Financiële aansprakelijkheid
Iedereen van 18 jaar en ouder is zelf aansprakelijk voor zijn/haar schulden. Het is uiteraard goed om dat te weten, maar wie normaal met financiën omgaat, hoeft zich verder nergens druk over te maken. Op deze leeftijd mag je geldleningen aangaan of een telefoonabonnement afsluiten. Geld lenen is niet verstandig en ga dus ook nooit zomaar een geldlening aan. Bij het afsluiten van een telefoonabonnement moet goed gekeken worden of de maandelijkse kosten ook daadwerkelijk iedere maand betaald kunnen worden. Als dat niet gaat sluit dan ook geen hoog abonnement af. Telefoonabonnementen zijn vaak voor een jaar of (iets voordeliger) voor twee jaar. Bedenk dus vooraf goed of je deze kosten tijdens die periode kunt missen. Koop nooit producten op afbetaling of met een creditcard. Uiteindelijk moet je alles gewoon betalen en via deze constructies betaal je ook nog eens extra rente. Zet bij het aangaan van contracten nooit zomaar je handtekening. Laat altijd een volwassene meekijken en bespreek goed door wat de financiële consequenties zijn en of je deze ook daadwerkelijk kunt dragen.

Overige veranderingen
Vanaf het bereiken van de leeftijd van 18 jaar veranderen er nog een aantal zaken. Zo mag je vanaf die leeftijd trouwen, je stem uitbrengen bij verkiezingen en zelfstandig auto rijden. Voor het volgen van rijlessen en het behalen van een rijbewijs hoef je niet meer te wachten tot je 18 jaar wordt. Maar zolang je nog geen 18 bent, mag je nog niet alleen in een auto rijden. Ook al ben je in het bezit van een rijbewijs, tot je 18e jaar zal er altijd iemand naast je moeten zitten die ook in het bezit is van een rijbewijs.

Achttien jaar is bovendien ook de leeftijd waarop je zelfstandig een arbeidscontract mag afsluiten met een werkgever.

Je bent ook zelf aansprakelijk voor je doen en laten. Niet alleen in financiële kwesties, maar ook als je schade veroorzaakt. Kijk daarom ook goed naar een eventuele WA-verzekering (Wettelijke Aansprakelijkheid). Misschien kun je nog gewoon meeverzekerd blijven bij je ouders, anders is het misschien wijs om zelf een WA-verzekering af te sluiten.

Studiefinanciering vanaf je 18e verjaardag

Tegemoetkoming scholieren
De tegemoetkoming scholieren is speciaal bedoeld voor scholieren van 18 jaar of ouder in het voortgezet onderwijs. Een soort voorloper van de studiefinanciering, die er is voor studenten aan een MBO, HBO of universiteit. De tegemoetkoming bestaat uit een basistoelage en, afhankelijk van het inkomen van de ouders, eventueel uit een aanvullende toelage.

Wie in aanmerking wil komen voor een tegemoetkoming scholieren moet:

• 18 jaar of ouder zijn
• De Nederlandse nationaliteit bezitten (hierop zijn enkele uitzondering)
• Een voltijdsstudie volgen
• Onderwijs volgen in het voortgezet onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs of het vavo

Iedereen die aan bovenstaande criteria voldoet heeft recht op de basistoelage. De hoogte van de aanvullende toelage is afhankelijk van het inkomen van de ouders. De inkomensgrens hiervoor wordt elk jaar opnieuw vastgesteld.

Studiefinanciering voor studenten aan het MBO
Wie een voltijdsopleiding volgt in het middelbaar beroepsonderwijs (ook wel: beroeps opleidende leerweg), heeft recht op een basisbeurs en een studentenreisproduct (OV-kaart). Of iemand ook in aanmerking komt voor een aanvullende beurs, is afhankelijk van het inkomen van de ouders. Daarnaast bestaat er ook nog de mogelijkheid m een lening aan te gaan.

Het maximale bedrag van de basisbeurs, de aanvullende beurs én het te lenen bedrag is ook afhankelijk van de woonsituatie. Hierin wordt namelijk onderscheid gemaakt tussen thuiswonende en uitwonende studenten.

Voor studenten die de studie volgen op niveau 1 of 2, is de volledige studiefinanciering een gift. Een eventuele lening moet wel worden terugbetaald. Wie een studie volgt op niveau 3 of 4 krijgt een zogenaamde prestatiebeurs (basisbeurs, aanvullende beurs en studentenreisprodukt). Alleen als de studie binnen 10 jaar op dit niveau wordt afgesloten wordt de prestatiebeurs omgezet in een gift. Is dit niet het geval, dan moet het gehele bedrag inclusief rente worden terugbetaald. Ook hier geldt dat een aangegane lening altijd moet worden terugbetaald.

Studiefinanciering voor studenten aan het HBO of de universiteit
De studiefinanciering voor deze groep studenten is altijd een prestatiebeurs. M.a.w. zij krijgen een financiële tegemoetkoming van de overheid. Als zij vervolgens binnen 10 jaar de opleiding op het betreffende niveau afsluiten, dan is de verlangde prestatie geleverd en hoeft het geld niet terugbetaald te worden. Wordt niet aan de gevraagde prestatie voldaan, dan moet alles worden terugbetaald inclusief rente. Ook hier is de beurs opgebouwd uit een basisbeurs, aanvullende beurs en een studentenreisproduct en wordt er onderscheid gemaakt tussen thuis- en uitwonende studenten. Daarnaast kan ook nog een lening en collegegeldkrediet worden aangevraagd. Beide zijn leningen en moeten na de studie volledig worden terugbetaald.