InfoNu.nl > Educatie en School > Diversen > De 4 B's binnen het ontwikkelingsgericht onderwijs

De 4 B's binnen het ontwikkelingsgericht onderwijs

De vier Bís geven de belangrijkste sleutelbegrippen aan binnen het ontwikkelingsgericht onderwijs. Betrokkenheid, betekenis, bedoelingen, bemiddelende rol (van de leerkracht).

Betrokkenheid

Betrokkenheid van kinderen bij wat ze doen, is een belangrijke voorwaarde om tot ontwikkeling te komen. Betrokkenheid is een uitgangspunt. Intrinsieke motivatie betekent vanuit het kind zelf en extrinsieke motivatie betekent Ďtrucí van de leerkracht, die weet hoe hij de klas aan het werk kan krijgen.

Betrokkenheid vergroten
  • aandeel van het kind
  • participeren in een activiteit
  • onderwerp en het thema
  • verantwoordelijkheid in het leerproces

Betrokkenheid vergroten gaat verder dan fascinerend lesgeven en boeiend vertellen. Betrokkenheid vergroot je ook door het aandeel van het kind binnen de activiteit groter te maken. Participeren in een activiteit die samen met jou en met andere kinderen ondernomen wordt heeft veel kans van slagen. Samen leren is vaak veel leuker dan in je eentje. Onderwerp en het thema zijn van belang. Onderwerpen die uit de belevings- en ervaringswereld van kinderen komen, scoren hoog. Actief bezig zijn is vaak een voorwaarde voor betrokkenheid. Valt er wat te doen, te ontdekken, te experimenteren, of mag het kind alleen maar toekijken? Verantwoordelijkheid in het leerproces geeft meer betrokkenheid. Kinderen zelf laten verwoorden wat ze willen, wat ze te weten willen komen. Wat ze moeilijk vinden maar wel willen kunnen, geneert betrokkenheid.

Betekenis

Bepaalde activiteiten kunnen voor kinderen zó belangrijk zijn, dat ze er betekenis aan ontlenen. Alles wat betekenis heeft voor kinderen vertegenwoordigd een bepaalde gevoelswaarde, die leerkrachten proberen te ontdekken om het onderwijs rijker en beter te maken en te zorgen voor een goed leerproces, waarbij het langetermijngeheugen een belangrijke rol speelt.

Onderwijs waarin kinderen veel inbreng hebben, noemen we betekenisvol onderwijs. Dit betekent als leerkracht:
  • eigen ideeën vaak achterhouden, kinderen meer kans geven initiatieven te ontplooien;
  • problemen niet altijd zelf oplossen, maar de kinderen aan het denken zetten;
  • elk nieuw onderwerp moet voorzien van interessante impressies;
  • eigen kennis van kinderen eruit zien te halen.

Bedoelingen

Kerndoelen, het curriculum en de vakinhoudelijke kennism, bedoeling. Bedoeling naar betekenis (in het spel van kinderen een gelegenheid vinden om sommen te introduceren) of betekenis naar bedoeling (spelletje bij sommen bedenken). Betekenis naar bedoeling vinden wij meestal makkelijker, maar bedoeling naar betekenis heeft een groter effect vanwege de grotere gevoelswaarde.

Wanneer je betekenis en bedoeling samen laat komen in een les, krijg je goed onderwijs volgens de principes van ontwikkelingsgericht onderwijs.

Bemiddelende rol (van de leerkracht)

De bemiddelende rol van de leerkracht is er altijd op gericht om kinderen bij culturele activiteiten te betrekken als schrijven en lezen, tellen, meten en omgaan met instrumenten (zoals het schrift, stempelletters, de computer, het telraam en de weegschaal). Leerkrachten zijn gewend om die noodzakelijke activiteiten als lezen en rekenen aantrekkelijk te maken door ze in een spelvorm te kiezen. Maar activiteiten worden realistischer als ze de wereld van volwassenen benaderen en functioneel en zinvol worden.

In de bemiddelende rol van de leerkracht zit het een en ander voorgebakken. Maar minder dan bij een les uit een methode, want het aandeel van de kinderen komt er nog bij tijdnes de activiteiten. De leerkracht houdt daar rekening mee, gaat anders met de lesstof om, houdt rekening met open eindes en plotselinge wendingen. Maar ook weer niet zondanig dat de bedoeling hierdoor verloren gaat.

Activiteit
  • Hoe krijg ik betrokkenheid bij deze activiteit?
  • Welke bedoelingen heb ik ermee?
  • Op welke wijze zou een kind een betekenis kunnen inzetten? Oftewel: waar laat ik ruimte voor eigen ideeën van kinderen?
  • Wat is dan mijn bemiddelende rol?

Betrokkenheid
Betrokkenheid van kinderen is belangrijk bij het realiseren van goed onderwijs. Wie als leerkracht een onderwerp als Ďhuisdierení wil bespreken, moet niet naar plaatjes kijken, maar met de kinderen naar een kinderboerderij gaan, om de betrokkenheid optimaal te maken. De kinderen willen betekenis geven aan activiteiten. De eigen hond scoort hoger dan die van de buren. De leerkracht koppelt daar bedoelingen aan en laat over de eigen hond een tekening maken, een verhaal vertellen en opschrijven. Deze drie Bís komen in de rol van de leerkracht naar voren als bemiddeling tussen al deze componenten. Bemiddelen tussen wat moet en wat mag, tussen vraag van het kind en aanbod van het onderwijs, tussen wat de maatschappij van een school verwacht en wat het kind aan behoeftes heeft.
© 2010 - 2014 Rosie86, gepubliceerd in Diversen (Educatie en School) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is ontwikkelingsgericht onderwijsWat is ontwikkelingsgericht onderwijsOntwikkelingsgericht onderwijs is een visie op onderwijs in het basisonderwijs. Maar wat houdt het eigenlijk in? Hoe wor…
Basisontwikkeling; de vier B'sIeder kind ontwikkelt zich anders. Alle kinderen hebben een basis nodig; de zogenoemde basisontwikkeling. Voor deze basi…
Wat is ervaringsgericht onderwijs?Wat is ervaringsgericht onderwijs?Dit artikel gaat over ervaringsgericht onderwijs. Het is een visie op onderwijs in het basisonderwijs. Zoals het woord a…
Soorten basisonderwijsSoorten basisonderwijsIn Nederland is het basisonderwijs onderverdeeld in verschillende groepen. Soms roepen de termen verwarring op, zoals bi…
Onderwijs in NederlandOnderwijs in NederlandIn nederland is het voor ieder kind verplicht om onderwijs te volgen voor 12 volledige jaren. De meeste kinderen gaan na…

Reageer op het artikel "De 4 B's binnen het ontwikkelingsgericht onderwijs"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Rosie86
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Diversen
Schrijf mee!