Faalangst in de klas

Faalangst is een vorm van angst. Het gaat hier om negatieve faalangst, waarbij het kind door zijn spannings- en angstgevoelens slechter presteert dan hij in feite kan. De angst is situatie gebonden en komt alleen tot uiting als er een prestatie geleverd moet worden. Faalangst ontstaat door een aantal aangeleerde (denk)stappen, die het kind doorloopt. Als het falen vaak voorkomt, heeft dat een negatieve invloed op het zelfbeeld.

Er zijn 3 soorten faalangst te onderscheiden

1. Faalangst voor schoolse taken
2. Faalangst voor sociale taken, bijvoorbeeld in een groep wat zeggen
3. Faalangst voor motorische of competitieve taken, bijvoorbeeld meedoen aan een sportwedstrijd (Trix van Lieshout, 2002)

Mogelijke oorzaken van faalangst zijn negatieve schoolervaringen, gebrek aan positieve verwachtingen, te hoge eisen uit de omgeving, enz.
Faalangst is niet alleen zichtbaar en merkbaar voor de jongere die faalangstig is, maar het is ook zichbaar voor omstanders. De faalangst vertoont zich dan op de volgende drie gebieden:

Cognitieve faalangst
Het kind heeft belemmerende gedachten over zichzelf. Veel van de kinderen met deze faalangst hebben een negatief zelfbeeld. Wanneer een kind een keer een goede prestatie levert, wordt dit door hem gezien als geluk hebben. Met complimenten kan het kind moeilijk omgaan.

Lichamelijke faalangst
Het kind begint te zweten, loopt rood aan, moet veel naar de wc en krijgt hoofdpijn.

Gedragsmatige faalangst
Het kind werkt chaotisch, onderbreekt vaak zijn/haar werk en dwaalt met zijn/haar gedachten af.

Gevolgen voor binnen de klas

Het kind is vaak onzeker en heeft een negatief zelfbeeld. Hij is gevoelig voor kritiek en heeft moeite met complimenten. Het kind beweegt onrustig en is vaak zenuwachtig. Hij probeert niet op te vallen in de klas.

Mogelijke aanpak

• Schep een prettig pedagogisch klimaat.
• Geef het kind het gevoel dat het goed is zoals hij is, dat hij geaccepteerd wordt zoals hij is.
• Zorg voor een goede structuur in de klas, zodat het kind weet wat hij van jou kan verwachten.
• Geef het kind geen plotselinge beurten in de klas, hierdoor wordt het kind onzeker.
• Help het kind hem positiever te praten tegen en over zichzelf.
• Zoek (samen met het kind) naar de sterke kanten van het kind.
• Sluit aan bij de belevingswereld en het actuele ontwikkelingsniveau van het kind.
• Geef het kind korte taken/opdrachten, zodat het kind overzicht kan houden op de taak.
• Geef duidelijk aan wat goed of fout is aan de opdracht, zodat het kind hier meteen wat mee kan doen. Geef ook duidelijk aan dat het kind fouten mag maken.