Conditionering in het Behaviorisme

Eén stroming in de psychologie is het Behaviorisme. Deze stroming kenmerkt zich door de klassieke conditionering, waarmee een bepaald soort gedrag kan worden aangeleerd. Maar hoe gaat een dergelijke conditionering in zijn werk?

Veel mensen hebben in hun leven een angst voor honden ontwikkeld. Wij vinden het eigenlijk heel normaal dat er mensen zijn die bang zijn voor honden en we denken er verder niet echt over na. En dat terwijl er een uitgedachte theorie schuilgaat achter die fobie voor honden. Een theorie uit het behaviorisme, waarvan we John Broadus Watson de stichter zouden kunnen noemen. Deze stroming in de psychologie bekijkt de natuurwetenschap op een objectieve en experimentele manier en wijst de werkwijze van de introspectiepsychologie van Wilhelm Wundt af. De behavioristen vinden dat de introspectiepsychologie geen waardevolle gegevens biedt, omdat ze subjectief en onbetrouwbaar is, termen als bewustzijn en bewustzijnstoestanden overbodig zijn en omdat elk gedrag bestudeerd kan worden aan de hand van een stimulus, respons en gewoonte. In tegenstelling tot de aanhangers van de introspectiepsychologie gaan de behavioristen uit van objectieve feiten. In bepaalde situaties, die ook wel prikkels of stimuli genoemd worden, voert de persoon bepaalde handelingen, ofwel reacties uit. Daarom wordt het studieobject van de psychologie verschoven naar het zoeken van verbanden tussen prikkels (S) en reacties (R).

Daarnaast stelt het Behaviorisme alle mensen gelijk, omdat alle verschillen tussen mensen te herleiden zijn tot verschillen in de omgeving. De verschillen zijn niet door erfelijkheid belast met onveranderbare eigenschappen. Ook is er geen enkel onderscheid tussen mens en dier; Watson paste de principes van zijn werk met dieren zelfs toe op mensen.

Zijn theorie over het verwerven van kennis door mens en dier hangt samen met de opvattingen van de filosoof Aristoteles en later met die van John Locke, die stellen dat mens en dier geboren worden als een tabula rasa, ofwel een onbeschreven blad. Volgens Watson hebben jonggeborenen geen kennis of moraal besef en kan dat alleen worden opgebouwd door het aanbieden van leerstof in een systeem van straffen en belonen. Deze manier van leren wordt ook wel operante conditionering genoemd. Een andere vorm van conditionering is klassieke conditionering, waarbij een geconditioneerde stimulus verbonden wordt met een geconditioneerde reactie.

Dit is ook het geval bij de ontwikkeling van een angst voor honden. We kijken naar een voorbeeld van iemand die ooit gebeten is door een hond en nu bang is voor honden in het algemeen. Deze persoon is op een vervelende manier in aanraking gekomen met de hond, waardoor hij nu altijd als hij een hond ziet, de associatie maakt met het moment waarop de hond hem beet. Hierbij noemen we dit moment de ongeconditioneerde stimulus, ofwel de US. De hond in dit verhaal is de geconditioneerde stimulus, ofwel de CS. Doordat de hond je heeft gebeten voel je pijn, die daarna angst veroorzaakt. Dit noemen we de UR, ofwel de ongeconditioneerde reactie. Vervolgens roept het aanzien van een hond ook een angst op, die we de CR noemen, ofwel de geconditioneerde reactie. Het feit dat je bang bent voor alle honden en niet alleen de hond die je heeft gebeten, komt voort uit de stimulusgeneralisatie, die plaatsvindt wanneer een reactie die op één bepaalde stimulus (de hond waardoor de persoon gebeten is) geconditioneerd wordt, ook bij andere gelijkaardige stimuli (andere honden) optreedt. Een fobie is dus logisch te verklaren aan de hand van de theorieën van de behavioristen. © 2007 - 2010 Chroesjoe, gepubliceerd in Diversen (Educatie en School) op 29-05-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Chroesjoe is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Behaviorisme in de psychologie: Behaviorisme is een stroming in de psychologie. Dat wil zeggen dat het een bepaalde gedachtestroom beschrijft die door een bepaalde groep psychologie-wetenschappers aangehange…
• Het behaviorisme: Pavlov is een van de grondleggers van het behaviorisme. Iedereen kent wel zijn onderzoek naar conditionering, waar hij honden door een piepje kon laten kwijlen. Ook William Skinner was een…
• Gedrag en persoonlijkheid: Gedrag en persoonlijkheid zijn nauw met elkaar verbonden. De persoonlijkheid van iemand komt ook tot uitdrukking in zijn of haar gedrag. Uit het gedrag van iemand kunnen we zijn pe…
• Operant conditioneren: In de behavioristische stroming van de psychologie zijn twee methoden van leren centraal. Leren wordt hierin ook wel conditioneren genoemd. De twee methoden zijn : Klassiek conditioner…
• Behaviorisme (H3 Palet van de Psychologie): Het behaviorisme is een stroming binnen de psychologie. Het richt zich vooral op gedragsleer. Hieronder zal ik de basisuitgangspunten, geschiedenis, mensbeeld, hun…