Profielkeuze; hoe maak ik die keuze?

Al op jonge leeftijd moeten leerlingen een belangrijke keuze maken voor de toekomst. In de derde klas van zowel de HAVO als het VWO moet elke leerling de profielkeuze doen. Een keuze die bepalend is voor de latere mogelijkheden m.b.t. vervolgonderwijs en beroepskeuze. De profielkeuze is dan ook niet iets wat zomaar even snel tussendoor gedaan kan worden. De vraag is dan ook: hoe maak ik die keuze. M.a.w. hoe kom ik tot een weloverwogen beslissing en waar moet ik op letten.

Hoe maak ik die keuze?

Het maken van de profielkeuze is niet alleen maar het kiezen van de vakken die je leuk vind, of de vakken waar je goed in bent. Je moet altijd verder kijken. Dat betekent dat je als het ware "achter" de vakken moet kijken. Wat kan je met een vak? Maar nog veel meer: wat wil ik er mee? Een keuze maken moet niet impulsief gebeuren. Het moet een weloverwogen beslissing worden. Maar hoe moet je nu te werk gaan bij het maken van een goede keuze?

• Concentreer je op wat je belangrijk vindt
• Denk aan je karaktereigenschappen en je kwaliteiten (zie ook: Profielkeuze; verdiep je in je karakter en kwaliteiten)
• Bepaal voor je zelf wat je zoekt in je werkomgeving (zie ook: Profielkeuze; Wat wil ik later worden?)
• Signaleer trends op de arbeidsmarkt en bedenk of je daar affiniteit mee hebt

Samenwerking tussen ouder en kind

Tijdens het hele keuzeproces is het van belang dat er een wisselwerking plaats vindt tussen de ouders en het kind dat de keuze moet gaan maken. Probeer alle kansen voor een gesprek zoveel mogelijk te benutten. Vaak zijn het er niet zo veel. Iedereen is druk met zijn eigen dingen. Dus als een kans zich voordoet grijp deze dan aan. Voor de ouders geldt dat ze hierbij goed naar hun zoon/dochter moeten luisteren. Niet te snel klaar staan met een reactie, maar eerst luisteren naar wat er daadwerkelijk wordt gezegd. Ouders hebben vaak al een beeld van hun kind en de bijbehorende toekomstplannen. Maar komt dit overeen met de plannen van het kind zelf? Er zou best wel eens onverwachte informatie boven kunnen komen. En sta dan niet te snel klaar met een oordeel, maar bespreek het rustig.

Keuzestijlen

Elke leerling zal weer zijn eigen vorm kiezen om tot een uiteindelijke profielkeuze te komen. Dit is heel normaal, want ieder mens heeft tenslotte zijn eigen manier om tot een keuze te komen. Dit is onder te verdelen is 7 verschillende keuzestijlen:

• De emotionele keuzestijl
• De eigenzinnige keuzestijl
• De impulsieve keuzestijl
• De intuïtieve keuzestijl
• De logische/rationele keuzestijl
• De meegaande keuzestijl
• De uitstellende keuzestijl

De emotionele keuzestijl
Hier gaat het om een keuze vanuit "je hart". Er wordt een gevoelsmatige beslissing genomen. Iets voelt goed en daarom wordt het gekozen.

De eigenzinnige keuzestijl
Een eigenzinnige keuzestijl is een stijl die past bij mensen die hun eigen weg gaan. Wat anderen denken of doen speelt hierbij geen rol.

De impulsieve keuzestijl
Deze stijl past bij mensen die nooit lang na denken over een beslissing, maar gelijk hun keuze maken. Wordt men later door iemand in de directe omgeving of door de feiten met de consequenties geconfronteerd, dan kan nog al eens blijken dat een overhaaste keuze niet altijd de juiste is. Kortom het oude gezegde "eerst denken en dan doen", gaat hier nogal eens op.

De intuïtieve keuzestijl
Een intuïtieve keuze is een keuze die niet aan andere uit te leggen is. Degene die de keuze maakt weet vanuit zijn of haar intuïtie dat dit de beste keuze is. Het betekent echter niet dat er geen proces aan vooraf gegaan is. Ook iemand die op zijn intuïtie kiest maakt wel degelijk zijn of haar overwegingen. Alleen het besluit waarom nu juist deze keuze wordt gemaakt is niet aan derden uit te leggen. Men weet gewoon dat het de juiste keuze is. Meestal blijkt dit ook inderdaad het geval te zijn.

De logisch/rationele keuzestijl
Bij deze stijl wordt vanuit "het hoofd" gekozen. Alle voor- en tegenargumenten worden tegen elkaar af gewogen. En daaruit wordt de meest logische keuze gemaakt.

De meegaande keuzestijl
Dit is een gevaarlijke keuzestijl, omdat de persoon zelf het heel moeilijk vindt om een keuze/beslissing te maken. Om de keuze/beslissing te maken wordt advies aan iemand anders gevraagd. En op basis van zo'n advies wordt dan een besluit genomen.

De uitstellende keuzestijl
Veelal heel serieuze mensen zullen vanuit een bepaald verantwoorelijkheidsgevoel de uiteindelijke beslissing zo lang mogelijk voor zich uit blijven schuiven. Een keuze die je toekomst bepaald, daar moet je niet te makkelijk over denken en al helemaal niet overhaast over beslissen.

Welke van de bovenstaande keuzestijlen ook past bij de leerling, het is altijd raadzaam om de keuze goed door te spreken. Op school zal een mentor altijd nog zijn/haar kijk op de keuze toelichten. En thuis is het zaak dat de ouders goed overleggen met hun kind waarom een bepaalde keuze is genomen. Vraag goed door naar het hoe en waarom. Doorvragen zet weer aan tot nadenken. Zo blijft het proces continue in ontwikkeling.

Niet weten wat je wilt

Heel veel leerlingen weten heel goed wat ze niet willen. Zij kunnen al heel duidelijk van veel studies of beroepsvelden aangeven dat ze daar niets mee willen doen in de toekomst. Maar dat is natuurlijk niet de bedoeling van dit hele keuzeproces! We zijn juist op zoek naar wat iemenad wel wilt! Geen nood. Ook de ontdekking van wat een leerling niet wilt levert veel informatie op.

Wilt u meer weten over alle ins- & outs rond de profielkeuze ga dan naar de special Profielkeuze

Interessante websites m.b.t. de profielkeuze

www.qompas.nl (een site met interessante testen, wordt ook op middelbare scholen gebruikt)
www.ibgroep.nl (bevat informatie over welke profielen bij welke opleidingen vereist zijn)