Profielkeuze; Wat wil ik later worden?

Al op jonge leeftijd moeten leerlingen een belangrijke keuze maken voor de toekomst. In de derde klas van zowel de HAVO als het VWO moet elke leerling de profielkeuze doen. Een keuze die bepalend is voor de latere mogelijkheden m.b.t. vervolgonderwijs en beroepskeuze. De profielkeuze is dan ook niet iets wat zomaar even snel tussendoor gedaan kan worden. Het zal een wel overwogen beslissing moeten worden waarbij de leerling stil moet staan bij zijn/haar wensen t.a.v. een later beroep.

Wat wil ik later worden?

Op heel jonge leeftijd wordt er vaak nog makkelijk iets geroepen. Als aan jongens en meisjes aan het begin van de basisschool deze vraag wordt gesteld, dan wordt er al snel van alles geroepen: brandweerman, politieagent, kapster, prinses. Maar als in de derde klas van het voortgezet onderwijs het echt een serieuze keuze dreigt te worden vallen toch veel leerlingen stil bij deze vraag. En dat is ook best te begrijpen. Het is natuurlijk ook een hele moeilijke keuze. Op de leeftijd dat de profielkeuze gemaakt moet worden zal voor velen de hele arbeidsmarkt nog een mistig gebeuren zijn.

Hoe maak ik de keuze?

Tijdens je oriëntatie op de onderwijs- en/of banenmarkt kun je natuurlijk als het ware bij toeval tegen de juiste studie of het juiste beroep "aanlopen". Je komt iets tegen dat je direkt aanspreekt. In zo'n geval is de keuze snel en gemakkelijk gemaakt.
Voor de meeste leerlingen zal dit echter niet opgaan. Wat er volgt is een intensief zoekproces. Welke opleidingen zijn er, welke beroepen spreken mij aan?

Motivatie/drijfveren

Belangrijk bij het maken van de profielkeuze, of anders gezegd bij de zoektocht naar "wat wil ik later worden?" is het om stil te staan bij iemands motivatie of drijfveren. Nadenken dus over wat je motiveert, wat belangrijk voor je is:
Waarom wil ik studeren/werken?
Waar wil ik aan bijdragen?
Wat vind ik prettig om te doen?

Je kunt het ook vanaf de andere kant benaderen. Als jezelf je ideale baan zou kunnen kiezen hoe zou dat er dan uit zien?
Hoe zou je willen werken?

• Zelfstandig / individueel
• In loondienst / teamverband

Waar zou je willen werken?

• Binnenland / buitenland
• Groot / klein bedrijf

Met wie zou je willen werken?

• Met veel mensen
• Met weinig mensen

In wat voor organisatie wil je werken?

• Overheid
• Groot of klein bedrijf
• Profit- / non-profit-organisatie

Vaardigheden

Naast het invullen van je "ideale baan" zoals hierboven beschreven, moet je ook nog in beeld brengen wat je dan voor werk zou willen. Je moet opzoek naar je eigen vaardigheden, waar ben je gedreven in, wat kan je goed? Onderstaand een tabel met een aantal vaardigheden. Ga voor jezelf na welke vaardigheden daarvan goed bij jou passen.

Aanvoeren	Adviseren	Amuseren	Analyseren	Anticiperen
Bedienen	Begeleiden	Bemiddelen	Beoordelen	Berekenen
Besluiten	Bestrijden	Besturen	Bewaken	Bouwen
Calculeren	Coachen	Communiceren	Componeren	Creëren
Delegeren	Destilleren	Detecteren	Experimenteren	Exploiteren
Fantaseren	Helpen	Illustreren	Improviseren	Initiëren
Invoelen	Leiden	Luisteren	Motiveren	Onderhandelen
Onderhouden	Ondervragen	Onderwijzen	Onderzoeken	Ontwerpen
Oplossen	Ordenen	Organiseren	Plannen	Promoten
Raadgeven	Reizen	Samenwerken	Spreken	Trainen
Vergaderen	Verkopen	Voorlichten	Vormgeven	Waarnemen

Beloningen

Het is duidelijk dat je in een toekomstige baan je vaardigheden wilt benutten. Naast het inzetten van je vaardigheden wil je uit je werk ook vaak een persoonlijke beloning halen. Een beloning niet zozeer in geld, maar in de vorm van zingeving of voorwaarden die je motiveren om dat werk te gaan doen. Die beloningen kunnen liggen op het vlak van je persoonlijke ontwikkeling, maar ook gericht zijn op je status. Hieronder opnieuw een tabel met daarin een aantal zingevende factoren, zodat je voor jezelf kunt nagaan of deze een rol spelen in jouw ideale beroep/werkomgeving.

Avonturieren	Beroemd worden	Bijdragen aan de samenleving
Contacten leggen	Internationale contacten	Initiatief tonen
Invloed uitoefenen	Leidinggeven	Marktgericht werken
Ontplooiing van talenten	Opdoen van kennis	Orde/stabiliteit
Persoonlijke ontwikkeling	Plezier	Promoties
Sociale contacten	Status	Turbulente werkplek
Vakmanschap tonen	Variatie in het werk	Verantwoordelijkheid dragen
Visie ontwikkeling	Waardering krijgen	Zorgen voor anderen

Door het in kaart brengen van de vaardigheden en de gewenste beloningen, alsmede door jezelf een beeld te vormen van je ideale baan, ben je al weer een stap dichter bij het op een weloverwogen wijze maken van de profielkeuze.
Ook het in kaart brengen van je karakter en je kwaliteiten helpt je daarbij. Zie daarover meer in Profielkeuze; verdiep je in je karakter en kwaliteiten

Wilt u meer weten over alle ins- & outs rond de profielkeuze ga dan naar de special Profielkeuze