Studeren met een handicap, beperking of ziekte

Je studententijd moet de mooiste tijd van je leven worden. Het is dan ook fijn als alles op rolletjes loopt. Maar heb je last van een lichamelijke of psychische handicap dan kan het een hele onderneming worden. Gelukkig zijn universiteiten en hogescholen hier goed op ingesteld en zijn er tal van faciliteiten en mogelijkheden om er voor te zorgen dat ook studenten met een handicap of ziekte goed kunnen studeren met zo min mogelijk beperkingen.

Soorten handicaps

Er bestaan honderen zo niet duizenden verschillende handicaps en chronische ziektes en beperkingen. De meeste hiervan vallen echter wel in een van deze categorieën:

• Dyslexie en dyscalculie
• Chronische vermoeidheid
• AD(H)D
• Autisme
• Psychische aandoening
• Motorische functiebeperking
• Visuele functiebeperking (blindheid, slechtziendheid)
• Auditieve functiebeperking (doofhied, slechthorendheid)

Een paar van de meest voorkomende handicaps staan verder naar onderen wat meer gespecificeerd.

Studeren met een handicap in het algemeen

Ben je beperkt door een bepaalde handicap, dan is het altijd goed je universiteit of andere onderwijsinstelling hier voor je begint aan je studie van op de hoogte te stellen. Je zult versteld staan van de expertise die er meestal al is. De meeste faculteiten of afdelingen hebben een of meerdere studieadviseurs. Zij zijn eens soort duizendpoten die je op tal van gebieden kunnen helpen en adviseren. Als er specifieke faciliteiten voor jou geregeld moeten worden zoals een laptop, een speciale tafel, een liftpas of extra tijd bij een tentamen, dan kunnen zij dat voor je regelen. Op veel universiteiten is het zo geregeld dat je een keer een intakegesprek krijgt waarin jouw behoeften worden geinventariseerd en er wordt gekeken of er voor jouw een speciaal contract kan worden afgesloten. Moet je je studie onderbreken vanwege je handicap of ziekte en duurt deze onderbreking en studievertraging langer dan vijf maanden, dan heb je zelfs officiel een meldingsplicht bij de studieadviseur. Dit omdat anders je studiefinanciering gevaar kan lopen.
In het geval dat je moet loten voor een plaats op een opleiding zijn er vaak ook speciale regelingen voor studenten met een handicap of chronische aandoening. Ben je uitgeloot voor je stad van voorkeur maar wel ergens anders geplaatst, dan kan je eventueel aanspraak maken op de hardheidsclausule. Als het voor jou noodzakelijk is om bij je ouders of in een woongroep te wonen en je kan niet te ver reizen dan is het mogelijk om om deze reden elders geplaatst te worden. Hierover kun je contact op nemen met de IB Groep of de betreffende onderwijsinstelling.

Studiefinanciering

Als je een aangeboren handicap hebt, of iets waar je al langer last van hebt dan kan het zijn dat je al een 'rugzakje' of persoonsgebonden budget hebt, een potje waaruit extra faciliteiten en hulp betaald kunnen worden. Daarnaast is het echter ook nog mogelijk om in aanmerking te komen voor extra studiefinanciering of afstudeersteun. Dit gebeurt als je door je handicap of ziekte studievertraging oploopt. Deze tegemoetkoming ontvang je dan als je normale recht op studiefinanciering verlopen is, meestal na vier jaar en bij sommige studies na vijf jaar. Zowel je studieadviseur als de IB Groep kunnen je hier specifiek over informeren.

Studeren met dyslexie en dyscalculie

Dyslexie is de meest voorkomende handicap onder studenten, al wordt het vaak niet als zodanig gezien. Het probleem van dyscalculie is vaak na de middelbare school minder prominent omdat patienten niet voor een studie zullen kiezen waarbij veel met cijfers gewerkt hoeft te worden. Het kan natuurlijk wel betekenen dat je ondanks je normale intelligentie minder mee kan komen en je tentamens bijvoorbeeld maar met moeite op tijd af kunt krijgen. Als je een dyslexieverklaring of dyslexierapport hebt dan kun je daarmee in aanmerking komen voor dingen als extra tijd of uitsel bij tentamens en het inleveren van opdrachten, opgaves in een groter lettertype, of een aparte ruimte. Het is natuurlijk ook handig je docent direct te informeren zodat ze je geen puntenaftrek zal geven voor spelfouten in papers en essays. In sommige gevallen kan de studieadviseur hierover bij aanvang van ieder blok of semenster een mail naar de betreffende docenten sturen.

Studeren met ADHD

Voor studenten met ADHD of ADD is het vooral van belang dat er regelmaat komt in hun roosters. Indien je hier last van hebt en dit kunt aantonen met een brief van een arts kunnen er speciale regelingen gemaakt worden. Je kunt je dan bijvoorbeeld samen een studieadviseur, mentor of tutor buigen over je rooster om ervoor te zorgen dat de schema's niet al te veel verspringen. Ook kan gekeken worden of het misschien handig voor je is om met een vaste partner samen te werken. Eventuele specifieke knelpunten zoals problemen bij bepaalde typen opdrachten kunnen individueel met de docent besproken worden zodat er mischien gezorgd kan worden voor aanpassingen of een vervangende opdracht.

Studeren met een motorische beperking

Motorische beperkingen zijn er in diverse soorten. In de meeste gevallen waarbij de student problemen kan ondervinden zal het gaan om rolstoelgebruikers. Maar je kunt ook denken aan studenten met reuma, spasmen, dystrofie, RSI, CANS, verlamming, compulsieve stoornissen als Gilles de la Tourette e.d.
De toegangelijkheid van gebouwen van de meeste onderwijs instellingen is in de meeste gevallen goed geregeld. Vaak zal er een lift aanwezig zijn die goed te gebruiken is voor mensen in een rolstoel. Als je hiervoor een aparte sleutel of liftpas nodig hebt dan kan er hier makkelijk een van worden bijgemaakt via de concierge. Ook de meeste tafels zijn hier geschikt voor. In gevallen waarbij dit een probleem is, is er meestal wel een mouw aan te passen.
Voor mensen die een beperking van de armen, handen of polsen hebben, is het vrijwel altijd mogelijk om een tentamen op een (speciale) laptop te maken in plaats van met pen en papier. Ook zou je met een docent kunnen regelen dat je in plaats van een klein essay een presentatie houdt als vervangende opdracht. Is de beperking van je armen ernstiger dan zijn er ook tal van andere faciliteiten zoals bijvoorbeeld speciale tafels, bladomslagmachines e.d. © 2008 - 2009 Peronista, gepubliceerd in Diversen (Educatie en School) op 24-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Peronista is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Studeren & bijverdienen: Voor velen is het pure noodzaak. Studeren met alleen een studiefinanciering is haast niet te doen. Zeker niet als je naast je studie ook nog aan de leuke dingen van het leven deel wi…
• De indicatiestelling: beleidsregel Verpleging: 'Verpleging omvat verpleging in verband met een somatische, psychogeriatrische of psychiatrische aandoening of beperking of een lichamelijke handicap, gericht o…
• Studiefinanciering (in het hoger onderwijs): Studeren is leuk, maar ook heel erg duur. En hoop studenten (en ouders) kunnen dit zelf niet betalen. Je betaalt collegegeld, boeken, studiematerialen, en misschi…
• LGF, leerling gebonden financiering (rugzakje): In de volksmond wordt het vaak een 'rugzakje' genoemd, de leerling gebonden financiering (LGF). Dit is bestemd voor leerlingen met een handicap of beperking di…
• Informatie Beheer Groep (IB-Groep): Wie heeft er nu niet niet mee te maken gehad, toen je nog een student was. Het is soms zo ingewikkeld dat ik hieronder geprobeerd heb jullie het iets duidelijker te maken…