Diversen en Jongens

Jongens op de basisschool tussen wal en schip ?

Infoteur: Dsvh13

Het is een open deur, er zijn verschillen tussen jongens en meisjes en die worden echt niet alleen bepaald door opvoeding. Maar de basisschool kent voor ieder kind, jongen of meisje, hetzelfde programma. Vallen de jongens hierdoor tussen wal en schip ?


De verschillen

Meisjes zijn doorgaans beter in taal, al vanaf de eerste woordjes hebben zij een voorsprong op jongens. Jongens zijn meestal beter in visueel-ruimtelijke informatieverwerking, zo kunnen zij in gedachten beter driedimensionale objecten manipuleren, plattegronden interpreteren of zich de inhoud van een gebouw voorstellen. Tot zover voor de meesten van ons niets nieuws.

Bij jongens is gebleken dat de hersenen veel minder snel rijpen. Zo lopen zij in groep 3 al ongeveer een jaar achter op de meisjes uit hun klas. Bovendien zijn jongens doorgaans een sterke fysieke energie die eruit moet waardoor zij ook nog eens een kortere concentratieboog hebben dan de meisjes. Dit alles gecombineerd met een langzamer ontwikkelende fijne motoriek leidt tot een behoorlijke achterstand in de eerste klassen van de basisschool ten opzichte van de meisjes.

Ook het leerproces blijkt bij jongens anders te verlopen dan het leerproces van meisjes. Jongens leren door te doen. ‘Hands-on’ onderwijs, waarbij niet gepraat maar vooral gedaan wordt, is voor hen heel leerzaam. Alhoewel dit voor de leerkracht, vaak een juf, nergens toe lijkt te leiden is het tegendeel waar. Zo is er een Belgische documentaire waarbij kleuters aan de gang gaan met klei. De meisjes gaan direct mooie nette figuren maken terwijl de jongens prikken in de klei, het kneden en het over de tafel smeren. Op het eerste gezicht lijkt het dat de meisjes netjes aan het werk gaan en de jongens niets presteren. Door het “spelen”van de klei heeft een jongetje echter de mogelijkheden en de functies ervan onderzocht en dat zou in de toekomst behulpzaam kunnen zijn, bijvoorbeeld bij een reparatie in en om het huis. Vaak lijkt het gedrag van jongens op slopen en troep maken, feitelijk is het echter experimenteren en onderzoeken waardoor weer het nodige wordt geleerd.

School is voor meisjes ?

In de jaren tachtig kwam er –geheel terecht onder invloed van de emanciptatiebeweging- meer aandacht voor de meisjes. De slogan was toen: ‘Marie wordt wijzer’. Wijzer werden de meisjes, eerst beter dan de jongens op de basisschool, vervolgens op de middelbare school en tegenwoordig ook in het hoger onderwijs.

Het onderwijs is echter in deze periode ook veel meer gericht geraakt op communicatie, taalvaardigheid, samenwerking en ijver. Dit alles geheel in het voordeel van meisjes het zijn immers hun sterke punten. De punten waarin de jongens uitblinken als onderzoeken, oplossingen vinden (creativiteit) en sporten zijn in dezelfde periode veel minder belangrijk geworden.

Alhoewel het doorgaans niet politiek correct gevonden wordt om aan te geven dat emancipatie ook nadelige gevolgen heeft, moet helaas worden geconcludeerd dat de jongens door deze veranderingen een beetje aan hun lot worden overgelaten. Zo heeft ook de schrijfster Fay Weldon, bekend van vele feministische boeken, al aangegeven dat het wellicht verstandig is weer over te gaan tot aparte jongens- en meisjesscholen zodat aan de speciale vaardigheden van beide groepen aandacht kan worden besteed. Volgens haar zijn jongens bij een ander type onderwijs gebaat dan meisjes. Terwijl jongens het best functioneren in crisissituaties waarin ze in één keer een hele hoop werk moeten verzetten (bijvoorbeeld een eenmalige grote toets), floreren meiden bij een constante stroom werk het gehele jaar door (meerdere toetsmomenten).

Anderen stellen daarentegen dat de veranderingen in het onderwijs in het geheel niets te maken hebben met de emancipatie. Het zou liggen aan de veranderende eisen stelt aan het onderwijs.

Jongens binnen het schoolsysteem

Ons huidige schoolsysteem is helemaal niet afgestemd op de experimentele en onderzoeksdrang van bewegelijke jongens. Zij moeten net zoals de meisjes leren lezen in groep 3 terwijl hun hersenen hier wellicht helemaal niet aan toe zijn. Ook wordt van ze verwacht dat ze netjes leren schrijven in groep 3 en 4. Op zich is netjes schrijven natuurlijk best belangrijk, alleen door de achterstand in de motoriek zijn de jongens hierin veel minder goed dan de meisjes.

Bovendien is het aantal uren dat aan lichamelijke beweging wordt besteed op scholen de laatste jaren alleen maar afgelopen. Voor de jongens die toch al een overdosis aan energie hebben een groot gemis. Op scholen is een overmaat aan orde, netheid en bescherming en wordt er een te groot beroep gedaan op vaardigheden waarover de jongens nog niet beschikken. Dit wordt door vele jongens ervaren als dwang en hindert hun nieuwsgierigheid en experimenteerdrang waardoor ook toekomstige leerresultaten, in de periode dat de hersenen wel voldoende gerijpt zijn, kunnen remmen.

Daarbij komt nog dat deze jongens voornamelijk worden opgevoed door vrouwen en onderwezen door juffen. In de onderbouw van de basisschool zijn nauwelijks nog leraren te vinden. Voor vrouwen zal het moeilijk zijn zich te verplaatsen in de jongens, mannelijke leerkrachten vertoonden ooit hetzelfde gedrag en kunnen derhalve veel soepeler met het experimentele gedrag van jongens omgaan. Bovendien hebben zowel de meisjes als de jongens behoefte aan sekserolmodellen nodig, niet alleen binnen het gezin, maar ook bij andere gelegenheden. Een studie van de Universiteit van Gent voor het primair onderwijs toonde aan dat jongens meer stress ervaren, minder gemotiveerd en betrokken zijn en zich minder thuis voelen op school naarmate het percentage vrouwelijke leerkrachten toeneemt

Waarschijnlijk trekt echter de manier waarop onderwijs wordt gegeven mannen minder aan waardoor een opleiding aan de PABO minder voor de hand ligt dat een andere opleiding. Hierdoor zal het tekort aan mannelijke leraren nog groter worden.
© 2008 - 2009 Dsvh13, gepubliceerd in Diversen (Educatie en School) op 24-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Dsvh13 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • http://www.jmouders.nl
  • http://www.tweelingenregister.org/nederlands/twinfos/1999_hormonen.html
  • http://www.tegenwicht.org/06_jongens/tijd_voor_jongens.htm
  • http://www.hersenenenleren.nl/va-hersenen.php#q9
  • http://www.jellejolles.nl/algemeen/downloads/beteronderwijsdoormeerkennislerenhersenen.pdf
  • http://www.laukwoltring.nl/achtergronden.htm

Reageer op het artikel "Jongens op de basisschool tussen wal en schip ?"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.