Literatuur: Eerste, tweede en derde werkelijkheid
In de literatuur kan de verwijzing naar de werkelijkheid heel sterk zijn, bijvoorbeeld in een reisverhaal of in een dagboek. In tegenstelling tot bijvoorbeeld een journalist is een schrijver van fictie niet gebonden aan feiten: hij mag de werkelijkheid aanpassen aan zijn doel, als hem dat beter uitkomt. Hij voert zijn lezer mee naar een denkbeeldige wereld.
De schrijver kan in een boek met de werkelijkheid doen wat hij wil. Hij kan de werkelijkheid zo weergeven dat je die echt vindt lijken op de wereld om je heen. Dat kan een echte droomwereld zijn, maar het is best mogelijk dat je al lezend ontdekt dat die fantasiewereld in bepaalde opzichten heel sterk lijkt op de dagelijkse realiteit.
Eerste, tweede en derde werkelijkheid
Een samensteller van een encyclopedie maakt gebruik van feiten. Die feiten vormen de zogenaamde eerste werkelijkheid. Een schrijver van literatuur schept een tweede werkelijkheid. Daarbij maakt hij gebruik van de eerste werkelijkheid en van zijn eigen visie daarop. Hij drukt uit wat voor hem de kern van zijn waarnemingen is en kiest daarvoor zijn eigen beelden. Zo beschrijft een samensteller van een encyclopedie een appel anders dan een dichter. En een foto van een appel is iets anders dan een kunstzinnige mezzotint (bepaalde soort grafiek) ervan.Eerste werkelijkheid
De eerste werkelijkheid zijn feiten waarin geen mening verwerkt is. Dus alleen harde feiten.Tweede werkelijkheid
De 'hoeveelheid' werkelijkheid die een schrijver gebruikt voor zijn fictionele teksten verschilt per boek en per schrijver. Een schrijver die zijn jeugdherinneringen aan het papier toevertrouwd, gebruikt veel werkelijkheid. Een schrijver van avonturenverhalen gebruikt vooral zijn fantasie. Toch put ook hij, zelfs voor de meest fantastische avonturen, uit zijn eigen kennis en leefwereld.Hij 'kleurt' zijn teksten met persoonlijke ervaringen en opvattingen of met die van anderen. Als hij dit niet doet, blijven de personages stropoppen waarin de lezer zich niet kan herkennen. De tekst biedt dan geen mogelijkheid tot identificatie.
Derde werkelijkheid
Naast de eerste werkelijkheid (de feiten) en de tweede werkelijkheid (de werkelijkheid zoals de schrijver die ervaart en die hij weergeeft in zijn tekst) is er nog een derde werkelijkheid: dat is de werkelijkheid die je als lezer uit een tekst haalt. Want ook jij kleurt als lezer het beeld dat de tekst bij je oproept vanuit je eigen levenservaringen.Dus...
| Eerste werkelijkheid | Tweede werkelijkheid | Derde werkelijkheid |
|---|---|---|
| De echte werkelijkheid, de feiten. | De werkelijkheid zoals de schrijver die ervaart en die hij weergeeft in zijn tekst. | De werkelijkheid die je als lezer uit een tekst haalt. |
Verwante artikelen
- Samenvatting hoofdstuk 12 en 13 uit Laagland voor VWO: Dit is een samenvatting van hoofdstuk 12 en 13 uit het boek Laagland voor VWO. Het gaat over de thematiek van boeken en teksten en hoe je deze kan ontde…
- Scriptie: literatuurverwijzingen en literatuurlijst: In een scriptie is het belangrijk om te verwijzen naar gebruikte literatuur. Het kan echter onduidelijk zijn hoe naar literatuur verwezen moet worden en h…
- Scriptie: schrijven van teksten: Schrijven kan erg boeiend, maar ook erg lastig zijn. Schrijven is echter te leren. Je dient wel veel te oefenen. Schrijven wordt makkelijker als je het methodisch en systemat…
- Scriptie: beschrijven van een empirisch onderzoek: Met een empirisch onderzoek worden gegevens in de werkelijkheid verzameld. Deze gegevens kunnen verkregen zijn uit een experiment, test, vragenlijsten of in…
- Nederlands - teksten: In het dagelijkse leven komt u overal teksten tegen; in de krant, tijdschriften, folders, brieven, etc. Wat is belangrijk tijdens het lezen of schrijven van een tekst? Dit en meer komt…
Reageer op het artikel "Literatuur: Eerste, tweede en derde werkelijkheid"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
